Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Nepal ile Tibet arasındaki sınır bölgesinde 26 Ağustos sabahı kopan dev buz ve kaya kütlesi, önüne suyu ve kayaları katarak Lhende Khola’dan Trishuli Vadisi’ne ilerledi. Nehir yarım saatte dokuz metre yükseldi. Taşkın suları köyleri, yolları, köprüleri ve hidroelektrik santrallarını sürükledi. Bu satırlar yazılırken ölü sayısı 900’ü aşmış, yaklaşık 4 bin 800 kişi hâlâ kayıptı.

İncelemelere göre felaketi büyük bir buzul parçasının kopması tetikledi. Kopuşun bütün nedenleri henüz açıklığa kavuşmuş değil ama Himalayalar’ın dünya ortalamasından hızlı ısındığı, buzullar çekilirken donmuş toprağın çözüldüğü uzun süredir biliniyor.

Ne var ki yaşananları salt “kaçınılmaz bir iklim felaketi” olarak okumak, yıkımın ardındaki yapısal zemini gözden kaçırmak anlamına geliyor. Buzulun kopması felaketin nasıl başladığını açıklasa da, ölüm ve kayıp bilançosunun neden bu kadar ağır olduğunu tek başına anlatmıyor. Hindistan Halk Hareketleri Ulusal İttifakı (National Alliance of People’s Movements-NAPM), İklim ve Ekolojik Adalet Ulusal İttifakı (National Alliance for Climate and Ecological Justice-NACEJ) ile Tüm Hindistan Nehirler Forumu (All-India Rivers Forum) tarafından Countercurrents sitesinde yayımlanan ortak açıklama tam da bu soruya bakıyor.

∗∗∗

Açıklamaya göre bu felaket, mevcut kalkınma modelinin yıllardır biriktirdiği riskleri açığa çıkardı. Taban hareketlerinin dikkat çektiği nokta özetle şu: Himalayalar hızla ısınırken taşkın, heyelan ve çığ riski taşıyan vadilere........

© Birgün