Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Fon krizi ya da daha doğru bir ifadeyle fon vurgunu bir çözüme ulaşmak şöyle dursun dallanıp budaklanarak devam ediyor. Dikkatler yatırım fonları üzerinde. Ama finansal piyasalardaki ”bulaşıcılık” etkisiyle artçı şoklar özel sektör tahvillerinden başlamak üzere     diğer piyasalarda da gözleniyor. Bunun bir nedeni güven kaybı, diğeri de fonlarla iltisaklı kurumların likidite sıkışıklığı nedeniyle mecburi satışlara yönelmeleri.

Fon tasfiye sürecinde de belirsizlikler ve tutarsızlıklar diz boyu. Örneğin, madem bazı hisselerde manipülasyon yapıldığını, fiyatların “dar alanda kısa paslaşmalarla” suni bir biçimde şişirildiğini kabul ediyorsunuz; o zaman aynı hisselerde doğrudan alım-satım yapıp haksız kazanç sağlayanların da peşine düşmek zorunda değil misinizi? Aynı şekilde, belli hisselerin kaçınılmaz biçimde dibe vuracağını anlayıp, nasıl tam yerinde bir zamanlamayla fonlardan çıkış yapanları cezalandırıyorsanız, açığa satış yapanlara da, yani ayni olarak hisseyi borçlanıp, oluşan yüksek fiyattan elden çıkardıktan sonra, fiyatlar dibe vurunca borcunu kapatanlara  aynı müeyyideleri uygulayacak mısınız? Bunlar arasında yabancı yatırımcılar varsa onları da aynı kurallardan muaf tutmayıp, daha keskin bir yabancı çıkışını tetiklemeyi göze alacak mısınız?

Ayrıca piyasa sistemi içerisinde “spekülasyon” yapmak, fiyatların düşeceği-çıkacağı beklentisi üzerinden pozisyon alarak kar sağlamak meşrudur. Bu nedenle her bir işlemde,  manipülasyon veya içeriden bilgi almak koşulları kanıtlanamadığı takdirde, elde edilen kazançlara geriye dönük el konulması da hukuksal sonuçlar yaratacaktır.

Sorular rahatlıkla çoğaltılabilir, ama açıkça görülen iktidarın bu işin içinden kolaylıkla çıkamayacağı, toplumdaki tartışmaların yoğunlaşarak süreceğidir. Daha 10 ay önce 1 milyon lira olan nitelikli yatırımcı sınırının 50 milyon liraya (tam 50 katına) çıkarılması bile tek başına kamu otoritelerinin ne kadar büyük ihmali ve sorumluluğu bulunduğunun kanıtı kabul edilebilir.

İLK RİSK İLKESİ

Böyle bir kriz halinde sermaye piyasalarının en az hasarla yoluna etmesini istiyorsanız, iki temel prensibi gözetmelisiniz. Birincisi, yatırımcıların “ne kadar risk alırsam alayım, zararım nasıl olsa kamu tarafından karşılanır” rahatlığı içerisine girmesini, literatürde “ahlaki tehlike” denilen duruma savrulmasını önlemektir. İkincisi ise, uğranan zararlardan, yaşanan mağduriyetlerden ürkerek, sermaye piyasalarından tamamen uzak durma eğiliminin güçlenmesinin önüne geçmektir. Şimdiden bu ikinci psikolojinin belirginleştiğini........

© Birgün