İstanbul Medipol Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Yıldız Önen, NATO Zirvesi sonrası ittifakın yeni stratejik yönelimini, yüzde 5 savunma harcaması hedefini ve Türkiye’nin NATO içindeki değişen rolünü bianet'e yorumladı.

Önen, NATO’nun artık yalnızca askeri bir ittifak olarak değil; savunma sanayisi, enerji, teknoloji ve ekonomik dayanıklılık ekseninde yeniden yapılandığını söyledi.

NATO Zirvesi’nde kabul edilen ve üye ülkelerin Gayrisafi Yurt İçi Hasılası’nın (GSYİH) yüzde 5’ini savunma ve güvenlik harcamalarına ayırmasını öngören hedef, ittifakın geleceğine ilişkin yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

İstanbul Medipol Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Yıldız Önen, NATO’nun bu yeni dönemini bianet’e değerlendirdi. Önen’e göre yüzde 5 hedefi yalnızca daha fazla silahlanma anlamına gelmiyor; NATO’nun ekonomik ve siyasi yapısında kapsamlı bir dönüşüme işaret ediyor.

“Yüzde 5 hedefi NATO’nun ekonomik temelini yeniden kuruyor”

Önen, Ankara Bildirgesi’nde yer alan savunma harcamaları hedefinin ABD’nin stratejik önceliklerinin değişmesiyle yakından ilişkili olduğunu belirtti.

ABD’nin Çin ile rekabete ve Hint-Pasifik bölgesine daha fazla odaklandığını ifade eden Önen, Avrupa ülkelerinin NATO’nun güvenlik yükünü daha fazla üstlenmesinin istendiğini söyledi.

Önen, ABD’nin yaklaşık 1 trilyon dolarlık savunma bütçesiyle ittifakın en büyük askeri gücü olduğunu, Avrupa’daki NATO üyeleri ve Kanada’nın toplam harcamalarının ise yaklaşık 570 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu belirtti.

“Trump’ın sık sık dile getirdiği ‘Avrupa kendi güvenliğinin bedelini ödemeli’ söylemi de bu tabloya dayanıyor” diyen Önen, son dönemde savunma harcamalarındaki en büyük artışın Avrupa’da görüldüğüne dikkat çekti.

Önen’e göre Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve ABD’nin Çin’e yönelmesi NATO içinde yeni bir iş bölümü yarattı:

“Soğuk Savaş dönemindeki ilk evrenin ve 1991 sonrası kriz yönetimi döneminin ardından NATO üçüncü bir evreye, yani ‘NATO 3.0’ dönemine geçti. Bu dönemde güvenlik artık sadece askeri güçle değil; savunma sanayisi, teknoloji, enerji, kritik altyapı ve ekonomik dayanıklılıkla tanımlanıyor.”

“Savunma harcamaları sosyal politikalar üzerinde baskı yaratabilir”

Yüzde 5 savunma harcaması hedefinin kamu bütçeleri üzerinde önemli etkileri olacağını belirten Önen, bu........

© Bianet