IPS İletişim Vakfı/bianet olarak sivil toplumun güçlendirilmesi ve düzenli iletişim kanallarının artırılması hedefiyle Temmuz 2023’ten bu yana sürdürdüğümüz Hak Örgütleriyle Buluşmalar serisinde 37’nci buluşmamızı “Bakı-Ver” Bakım Verenler Derneği ile gerçekleştirdik. 

Atölye BİA’da 20 Ağustos’ta gerçekleştirdiğimiz buluşmaya IPS İletişim Vakfı adına Atölye BİA Koordinatörü Ceyda Sungur, bianet Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Vecih Cuzdan, bianet Sivil Toplum Paydaşları Muhabiri / Atölye BİA Asistanı Evrim Gündüz ve bianet stajyeri Eylül Özer; Bakım Verenler Derneği adına ise Asya Leman, Baran Alaz ve Elif Demirkaya katıldı. 

Buluşmada derneğin kuruluş sürecini, bakım emeğinin görünmezliğini, bakım verenlerin yaşadığı sorunları ve bu sorunlara karşı geliştirdikleri dayanışma ve hak savunuculuğu çalışmalarını konuştuk. 

Hak Örgütleriyle Buluşmalar

“Bakım verenlerin dayanışması dernekleşmeye dönüştü”

Baran Alaz, Bakım Verenler Derneği’nin kuruluş sürecinin bakım verenlerin birbirleriyle deneyimlerini paylaşma ihtiyacından doğduğunu anlattı. 

Asya Leman ile farklı dayanışma alanlarından tanıştıklarını söyleyen Alaz, bakım vermeye başladıktan sonra yaşadıkları sorunlar üzerine sık sık konuştuklarını ve bu sohbetlerin bir podcast fikrine dönüştüğünü belirtti. 

Alaz, podcast’in ardından bakım verenlerin bir araya gelebileceği bir WhatsApp grubu kurulduğunu ve bu grubu, bakım verenlerin deneyim ve ihtiyaçlarını paylaşabildiği bir dayanışma alanına dönüştüğünü söyledi. 

Alaz, bu sürecin kısa bir süre içinde dernekleşme fikrini getirdiğini ve 2025 yılında dernekleştiklerini ifade etti: 

Dedik ki, biz bir dernek kuralım. Çünkü bakım verdiğimiz için birçoğumuz çalışamıyoruz, bize uygun işler bulamıyoruz. Bir yandan da bizim dışımızdaki bakım verenlerin yaşadıklarını ve ihtiyaçlarını görmek istedik. Çünkü bakım verenlerin hepsi aynı ekonomik ve sosyal koşullara sahip değil. Daha geniş bir alanda bir araya gelmenin daha iyi olacağını düşündük.

Dedik ki, biz bir dernek kuralım. Çünkü bakım verdiğimiz için birçoğumuz çalışamıyoruz, bize uygun işler bulamıyoruz. Bir yandan da bizim dışımızdaki bakım verenlerin yaşadıklarını ve ihtiyaçlarını görmek istedik. Çünkü bakım verenlerin hepsi aynı ekonomik ve sosyal koşullara sahip değil. Daha geniş bir alanda bir araya gelmenin daha iyi olacağını düşündük.

“Bakım emeği ücretsiz ve görünmez”

Elif Demirkaya, derneğin öncelikli amaçlarından birinin bakım vereni toplumsal bir özne olarak görünür kılmak olduğunu söyledi. Bakım emeğinin ücretsiz ve görünmez olduğuna dikkat çeken Demirkaya, bu emeğin çoğunlukla kadınlara ve LGBTİ ’lara kaldığını belirtti. Bakımın özellikle kadınların “doğal görevi” gibi görüldüğünü anlattı.  

Demirkaya, bakım verenlerin yalnız olmadıklarını hissetmelerini önemsediklerini söyledi: 

Bu benim kaderim, çekerim gibi düşünmemek lazım. Toplumsal olarak bir sıkıntı var burada. Birilerine kalıyor bakım işi. Sosyal politikalar yetmiyor, toplumsal mekanizmalar yetmiyor ve tamamen bireysel bir yükmüş gibi algılanıyor.

Bu benim kaderim, çekerim gibi düşünmemek lazım. Toplumsal olarak bir sıkıntı var burada. Birilerine kalıyor bakım işi. Sosyal politikalar yetmiyor, toplumsal mekanizmalar yetmiyor ve tamamen bireysel bir yükmüş gibi algılanıyor.

Bakımın aile içine kapatılarak çözülmeye........

© Bianet