“PISA bir aynadır; önemli olan aynadaki görüntüyü beğenmek değil, gördüğümüz eksikleri gidermektir.”

Türkiye'nin PISA 2025 sonuçlarında önceki döneme göre önemli bir ilerleme göstermesi, eğitim kamuoyunda doğal olarak bir başarı göstergesi olarak değerlendirildi. Ancak bu sonucu yalnızca “Türkiye yükseldi, o hâlde eğitim sistemimiz başarılıdır” şeklinde yorumlamak ne kadar doğruysa, “Türkiye hâlâ dünyanın en başarılı ülkeleri arasında değil, o hâlde başarısızız” demek de aynı ölçüde eksik bir değerlendirmedir.

PISA sonuçlarını değerlendirirken öncelikle sıralama ile eğitim niteliği arasındaki farkı görmek gerekir.

PISA, 15 yaşındaki öğrencilerin matematik, fen ve okuma alanlarında sahip oldukları bilgi ve becerileri gerçek yaşam problemlerinde kullanabilme düzeylerini ölçüyor.. Dolayısıyla PISA önemli bir gösterge; ancak bir ülkenin eğitim sisteminin tamamını ölçen bir sınav değil.

Türkiye'nin 2025 sonuçlarında önceki döneme göre yükselmesi kuşkusuz dikkate değer bir gelişme. Özellikle öğrencilerin okuma ve fen becerilerindeki performansının OECD ortalamasıyla karşılaştırıldığında olumlu bir noktaya gelmesi, eğitim sisteminin bazı alanlarda ilerleme kaydettiğini gösteriyor.

Ancak burada asıl sorulması gereken soru şudur: Türkiye yükseldi mi, yoksa diğer ülkeler gerilediği için mi Türkiye'nin sıralaması yükseldi?

Bu sorunun cevabı, PISA sonuçlarının doğru yorumlanması açısından son derece önemli.

Bir başka önemli konu ise puan ile sıra arasındaki farktır. Bir ülkenin sıralamada yükselmesi her zaman öğrencilerinin daha fazla öğrendiği anlamına gelmez. Çünkü sıralamalar diğer ülkelerin performansından da etkilenir. Bu nedenle Türkiye'nin başarısını değerlendirirken yalnızca “kaçıncı olduk?” sorusuna değil, “kaç puan aldık, hangi alanlarda geliştik ve........

© Bianet