Yaz mevsimini Çin edebiyatından romanlar okuyarak geçirdim.

Şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Çin edebiyatı Batı’nın postmodern ve posthümanist edebi iklimiyle karşılaştırıldığında farklı bir tarihsel-maddi güzergâhta yürüyor. Geçen yazıda ileri sürdüğüm Batı’nın estetik krizine karşı Çin edebiyatı bir devrimci mirasın, ısrar eden bir modernleşmenin ve kolektif toplumsal belleğin taşıyıcılığını üstleniyor.

Posthümanizmin ideolojik işlevi üzerinde yükselen edebiyat ile Çin edebiyatının tarihsel-maddi zemini arasında bir karşıtlık var bana göre vebu karşıtlık tesadüfi bir estetik farklılıktan çok daha derin bir yerde duruyor. Çünkü Çin’in insan odaklı edebiyatı, bir kültürel alışkanlıktan ya da geleneksel edebi biçimlere bağlılıktan kaynaklanmıyor. Bu, edebiyatın, toplumsal gerçeklikten beslenmesinden, insanı sınıfsal konumu ve tarihsel süreç içerisinde konumlandırmasından kaynaklanıyor. Posthümanizmin özneyi tarihsel belirlenimlerinden soyutlayıp teknolojik-kapitalist bir ufka taşımasına karşılık Çin edebiyatı insanı üretim ilişkilerinin, emeğin ve toplumsal dönüşümün somutluğu içinde tutmayı sürdürüyor.

FARKLI BİR TARİHSEL KONUMLANMA

Çin edebiyatı, posthümanist ideolojik programın içine çekilmemiş bir edebiyat ve bu, insanı tarihsel-maddi bağları içinde tutan bir estetikte ısrarın nasıl doyurucu ürünler çıkarabildiğini de kanıtlıyor. Çin’in devrimden bu yana yaşadığı toplumsal süreçler, yazara son derece somut, anlatılabilir, tarihsel bir malzeme sunuyor ve insanı doğrudan var eden ve yok eden sınıfsal ilişkiler ve bu ilişkiler içinde anlam bulan çelişmeler posthümanist estetiğin silmeye çalıştığı türden bir gerçeklik olarak canlılığını........

© Aydınlık