Ankara Zirvesi’nde birlik görüntüsü vermeye çalışan Avrupalı liderler, NATO’daki görüş ayrılıklarını perdeleyemedi. Trump’ın Avrupa’ya yönelik sert çıkışları ve Avrupalı liderlerin izlediği yatıştırma politikası, transatlantik ilişkilerdeki kırılmayı gözler önüne serdi. Zirve, ittifakın güç gösterisinden çok bölünmüşlüğünün simgesi oldu

Ankara Zirvesi’nde, Avrupalı liderler ne kadar “birlik” görüntüsü verme çabası gösterseler de NATO’nun bölünmüşlüğünü gizleyemediler. Zirve’de Avrupa’ya açıkça düşmanca tavır sergileyen bir ABD başkanı vardı. Bunun karşısında ABD Başkanı Donald Trump’ı yatıştırma politikası izleyen hatta boyun eğen Avrupalı liderler.

Trump Avrupa’ya karşı her zaman yaptığı sert çıkışları açık bir şekilde yine yaptı. Zirvenin ilk günü Trump, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile birlikte yaptıkları basın açıklamasında “Avrupa’daki tüm askerlerimizi geri çekebiliriz,” dedi. “Grönland’ın Danimarka tarafından değil, ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiği bir gerçek,” diye konuştu. Yine “NATO’dan çok hayal kırıklığına uğradığını” belirtti ve Avrupa’nın İran saldırısında kendilerini desteklemediğinden yakındı.“Toplantı Türkiye’de gerçekleşmemiş olsaydı muhtemelen katılmayabilirdim” diye ekledi.

Trump bunları kapalı kapılar ardında yapılan görüşmelerde de söyledi mi? Bilmiyoruz. Ama Zirve sonrasında yaptığı açıklamada memnun görünüyordu: “Bugün için tek bir kelime öne çıkıyor: birleşme,” dedi ABD Başkanı. Zirveyi “muhteşem bir buluşma” olarak nitelendirerek ve görüşmeler sırasında ülkeler arasında sergilenen “sevgiyi” övdü.

AVRUPALI LİDERLERİN TRUMP’I YATIŞTIRMA POLİTİKASI

Trump’ın Avrupa’ya karşı tutumunu bilen Avrupalı liderler Zirve’ye gelmeden önce tutumlarını Trump ile polemiğe girmeme, bir ölçüde onun beklentilerine cevap vererek yatıştırma olarak belirlemişlerdi. Çünkü Trump’ın ABD’nin NATO’dan ayrılma, Avrupa’dan askeri güçlerini çekme çıkışları Avrupalıları endişelendiriyordu. Buna Avrupa’nın askeri olarak d oranında ABD’ye bağımlı olması da ellerini kollarını bağlıyordu.

E5 olarak bilinen Avrupa ülkelerinin liderleri Emmanuel Macron, Keir Starmer, Giorgia Meloni, Donald Tusk ve Friedrich Merz NATO zirvesi öncesinde Berlin’de bir araya gelerek Avrupa savunmasının güçlendirilmesini ve Ukrayna’ya destek konularını görüştüler.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, “Bugün E5 formatında bir araya gelerek, ülkelerimizin Avrupa Birliğini ve Transatlantik birliği koruyacağını teyit ediyoruz” açıklamasında bulundu. Basın toplantısında Şansölye Friedrich Merz, ilgili tüm ülkelerin savunma harcamalarını önemli ölçüde artırma taahhüdünde bulunduklarını vurguladı ve bunu “daha dengeli bir transatlantik ortaklığın temellerini atmak” olarak değerlendirdi. Giorgia Meloni de “Hepimiz, Avrupa’nın savunma ve güvenlik alanındaki sorumluluklarını üstlenmesi ve Atlantik İttifakı içinde daha sağlam bir Avrupa ayağı oluşturma yolunda kararlılıkla ilerlemesi gerektiği konusunda açıkça hemfikiriz”.

Hepsi Transatlantik birliğin korunması ve Atlantik İttifakı (NATO) içinde daha sağlam bir Avrupa ayağı oluşturmak gerektiği yönünde birleşmişlerdi. Bu düşüncelerini NATO Zirvesi’ne taşımak (Ne kadarını taşıdılar, net bir açıklama yok) için belirledikleri yöntem de Trump’ı kızdırmama ve onu yatıştırmaydı.

Avrupalıların bu yatıştırma politikasının iki nedeni var. Birincisi; NATO’nun dağılmasını istemiyor. İkincisi; Avrupa hâlâ büyük ölçüde Amerikan sistemlerine, bunların üretim zincirlerine bağımlı. Politico Avrupalıların savunma harcamalarını artırmasını “ABD Başkanına yönelik koşulsuz bir destek” olarak yorumlandı.

TRUMP’IN İTTİFAKA BAĞLILIĞINI SORGULAYANLAR DA VAR

Ama diğer taraftan, Politico, NATO üyelerinin önemli bir bölümünün Trump’ın........

© Aydınlık