Avrupa 2026 sonbaharında yeni bir enerji krizinin içine girerken, krizin en görünür yüzü artık elektrik veya doğalgaz faturalarından önce benzin istasyonlarındaki fiyat tabelalarıdır. İran savaşıyla başlayan petrol şoku, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin büyük ölçüde aksaması, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattındaki sorunlar, Bâbülmendep ve Kızıldeniz’deki güvenlik krizi ve bunların üzerine Ukrayna savaşının Rus rafineri ve petrol ürünü ihracatına etkileri Avrupa’yı özellikle dizel konusunda ciddi bir darboğaza sürüklemiştir.

Fakat bugünkü krizi yalnızca İran savaşıyla açıklamak Avrupa’nın son dört yılda yaptığı stratejik tercihleri gözden kaçırmak olur. Avrupa, Ukrayna savaşının ardından Rusya ile onlarca yılda kurulmuş enerji ilişkilerini büyük ölçüde tasfiye etti. Rus boru gazının yerini giderek LNG, tanker taşımacılığı ve daha uzak tedarikçiler aldı.

Böylece Rusya’ya bağımlılık azaltılırken Avrupa enerji sistemi küresel deniz yollarına, tanker filolarına ve Hürmüz, Bâbülmendep ile Süveyş gibi stratejik darboğazlara daha hassas hale geldi. Avrupa Komisyonu verilerine göre Rus gazının AB ithalatındaki payı 2021’de yaklaşık yüzde 45 iken 2025’te yüzde 12’ye kadar geriledi.

Hürmüz ve Bâbülmendep boğazları kapalı ve Hürmüz girişi ABD ablukası altında. ABD’nin barıştan yana olmadığını son açıklamasından da gördük. Hafta başında ABD Başkanı Donald TrumpAxios’a yaptığı, geniş çaplı saldırılar başlatmak için kararlı adımlar atılacağına dair imalarına yanıt, İran’ın Yüce Rehberi’nin siyasi danışmanı Muhammed Bakır Zülkadr’dan geldi: “Mücahitler, suçlu Trump ve kan dökücü Netanyahu iktidardan kovulana kadar Hürmüz Boğazı’nı açmayacaklar”. Bu açıklama ve ABD’nin saldırgan tutumları savaşın yakın bir tarihte bitmeyeceği ve krizin süreceği yönünde.

ELYSEE SARAYI’NDA ALARM

Son bir haftadaki gelişmeler Avrupa’da akaryakıt fiyatlarını tarihi seviyelere taşırken sorun enerji piyasalarının ötesine geçerek satın alma gücü, sanayi ve toplumsal huzur meselesine dönüştü. Bu ortamda Emmanuel Macron, 18 Eylül 2026’da Élysée Sarayı’nda siyasi parti temsilcileri ile Fransa’nın istihbarat, güvenlik ve enerji yönetiminin üst düzey yetkililerini bir araya getirdi.

Toplantı sonrasında Macron’un ortaya koyduğu yaklaşım dikkat çekiciydi. Bir taraftan Ortadoğu’daki savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın barışçıl biçimde yeniden açılması ve enerji akışının güvence altına alınması için diplomasi çağrısı yaparken, diğer taraftan Ukrayna savaşında Rusya üzerindeki baskının ve yaptırımların sürdürülmesini, Kiev’e desteğin devam etmesini savundu.

Macron’a göre Fransa ve Avrupa’nın karşı karşıya bulunduğu iki büyük krizden ilki Ukrayna savaşıdır. Bununla birlikte son haftalarda Rusya kaynaklı olduğunu söylediği hibrit tehdidin de yoğunlaştığını savunuyor. Bu nedenle Paris yönetimi Rusya’ya atfedilen faaliyetlere karşı ülke içindeki hazırlık seviyesini yükseltirken kritik altyapının, savunma sanayiinin ve teknolojik tesislerin insansız hava araçları ile siber saldırılara karşı korunması için yeni tedbirler alındığını ifade etti. Böylece Macron, Ukrayna savaşını artık yalnızca Ukrayna’daki bir çatışma olarak değil, doğrudan Fransa’nın iç güvenliğini de ilgilendiren daha geniş bir Avrupa güvenlik sorunu olarak tanımladı.

MOSKOVA MACRON’UN İDDİALARINI REDDETTİ

Moskova ise Macron’un Rusya’nın Avrupa’ya yönelik hibrit tehdidinin arttığı yönündeki açıklamalarını reddetti. Kremlin Sözcüsü Dmitri........

© Aydınlık