Οι ραγδαίες οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αναμενόμενο αποτέλεσμα του δραστικού περιορισμού ενεργειακών ροών από τις πλουτοπαραγωγικές περιοχές του Περσικού Κόλπου και της ανακατεύθυνσης φορτίων μέσω άλλων ασφαλέστερων, αλλά υψηλότερου μεταφορικού κόστους διαδρομών, έχουν κάνει ήδη την εμφάνισή τους στις τοπικές και διεθνείς αγορές με απροσδιόριστο ορίζοντα εκτόνωσης, εκτοξεύοντας το καθημερινό κόστος ζωής για τους πολίτες και υποχρεώνοντας τις εθνικές κυβερνήσεις στη λήψη ανακουφιστικών μέτρων για την αντιμετώπιση της λαϊκής δυσαρέσκειας (που καλά-καλά δεν είχε προλάβει να κοπάσει από το προηγούμενο ξέσπασμα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία).

Στην Ελλάδα, οι εξελίξεις οδήγησαν την κυβέρνηση στην απόφαση να βγάλει άρον-άρον ξανά από το συρτάρι τη δοκιμασμένη πολιτική των «passes» (αντί, για μία ακόμα φορά, της επιλογής γενικότερων φορο-ελαφρύνσεων), που είχαν αποτελέσει μορφή άμεσων κρατικών ενισχύσεων προς τους πολίτες μικρής κλίμακας, αλλά μεγάλης κάλυψης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και της γενικότερης δυσμενούς οικονομικής κατάστασης, λόγω της απόφασης του Βλαντίμιρ Πούτιν ένα πρωινό του Φεβρουαρίου 2022 να πατήσει το επεκτατικό του πόδι επί ουκρανικού εδάφους, κηρύττοντας έναν πόλεμο που, κόντρα σε αρχικές εκτιμήσεις «επαϊόντων ειδικών», κρατά έως σήμερα.

Έτσι, η κυβέρνηση σπεύδει στην ενεργοποίηση ενός ακόμη κύκλου στοχευμένης επιδότησης των πολιτών, ξεκινώντας από τα καύσιμα και συνεχίζοντας με τα τρόφιμα, σε μία προσπάθεια ανακούφισης των νοικοκυριών από το επικίνδυνα αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και μετακίνησης, εφαρμόζοντας, όπως και παλαιότερα, εισοδηματικά κριτήρια για την επιλογή των δικαιούχων.

Δεν ξέρω ακριβώς πώς και γιατί, ίσως λόγω επιφανειακής ομοιότητας, αλλά εξ αφορμής των παραπάνω, μου ήρθε αυθόρμητα στο μυαλό η -πάνω από μισό αιώνα ηλικίας, αλλά ακόμα ενδιαφέρουσα στα αυτιά μου- πρόταση του Μίλτον Φρίντμαν («The Role of Government in Education», 1955) περί voucher system, δηλαδή μίας οικονομικο-πολιτικής λογικής που θέλει το κράτος να χρηματοδοτεί απευθείας τον πολίτη και όχι τις υπηρεσίες που «καταναλώνει».

Στον πυρήνα της ρηξικέλευθης πρότασης που αναδύθηκε από τα σπλάχνα της Σχολής του Σικάγο, ενός από τα σημαντικότερα κέντρα διαμόρφωσης του σύγχρονου οικονομικού φιλελευθερισμού τη δεκαετία του 1950, βρίσκεται η ενίσχυση της ελευθερίας των ατομικών επιλογών, ταυτόχρονα με την ενθάρρυνση του ανταγωνισμού των παρόχων, με έμφαση στο πεδίο της ποιότητας Η πιο γνωστή εφαρμογή της θεωρίας του Φρίντμαν, που βέβαια δεν υπήρξε καθολική όπως την οραματίστηκε, αφορούσε σχολεία σε ορισμένες πόλεις και πολιτείες των ΗΠΑ: Το κράτος έδινε τα λεφτά απευθείας στις οικογένειες, αντί στα σχολεία, έτσι ώστε οι πρώτες να αποφασίσουν πού θα τα διαθέσουν για την εκπαίδευση των παιδιών τους και τα δεύτερα να διεκδικήσουν τη χρηματοδότησή τους μέσω των vouchers, αναλόγως της ικανότητάς τους να προσελκύουν........

© Athens Voice