Dünya siyasetindeki değişim sancıları ve Ortadoğu’ya yansımaları
ABD ile Çin arasındaki iktisadi, siyasi, askeri rekabet, Çin’in birçok alanda üstünlük sağlamasına yol açtı. Özellikle, yapay zeka, robot teknolojisi konularında Çin, açık ara ön almış durumda. Çin’in bu hızlı ilerleyişi emperyalistler arası rekabeti giderek arttırmaktadır. Bu vahşi rekabet yeni endüstriyel alanlar, yeni hammadde, yeni enerji kaynaklarına ihtiyacı beraberinde getirmektedir.
Bu ihtiyaçların doğurduğu büyük rekabet; ikinci dünya savaşı sonrası oluşan uluslararası düzeni, kuralları, hukuku, kurum ve kuruluşları büyük ölçüde anlamsız ve işlevsiz hale getirmiş bulunuyor. Mevcut dünya düzeninde sarsıcı değişimlerin adımları atılıyor. Yeni bir dünya düzeninin sancıları yaşanmakta.
ABD, ekonomik ve teknolojik olarak Çin’i engelleyemeyeceğini biliyor, zaten engelleyemedi de. Ancak Çin’in ihtiyaç duyacağı enerji kaynakları ve hammaddelerin en azından önemli bir kısmının kendi kontrolünde olması için çabalıyor.
ABD bu amaçla, dünyanın önemli enerji kaynaklarının bulunduğu, Ortadoğu, Latin Amerika, Doğu Akdeniz, Afrika’da askeri, siyasi ve ekonomik müdahalelerle kendi lehine yeni eksenler oluşturmaya girişmiş bulunuyor.
Çin 30 yılı aşkındır, ABD’nin geleneksel etki alanı olan bu coğrafyalarda sessiz sedasız ciddi ilerlemeler kaydetti. Örneğin, ihtiyaç duyduğu Bakır madeni ihtiyacının `’a yakınını Şili, Peru, Panama, Kolombiya, Venezüella vb ülkelerden karşılamakta, Venezüella Petrolünün önemli bir kısmını ithal edip işletmekteydi. Panama boğazı Çin için stratejik bir ticaret yolu konumuna gelmiş bulunuyordu.
ABD, Çin’e karşı ilk büyük hamlesini korsan vari bir yöntemle Venezüella devlet başkanını bir gece kaçırıp ABD ye götürerek yapmış oldu. Venezüella’nın yeni devlet başkanını da ABD’ye koşulsuz sadık birini atayarak hamlesini güçlendirdi. Venezüella yeni başkanı bir çok ABD petrol ve enerji şirketini ülkeye davet edip, ülke kaynaklarının yağmalanmasının önünü açtı. ABD, Venezüella’nın peşi sıra, Kolombiya, Meksika, Küba başta olmak üzere bölge ülkelerinin siyasi yönetimlerini ABD’ye koşulsuz bağlı yapı ve kişilerden oluşturmak için şantaj ve tehditlerine devam etmektedir.
ABD; Çin, Rusya ve İran blokuna karşı, en kapsamlı ve en köklü eksen değişikliğini Ortadoğu’da yapmaya başlamış durumda. Aslında Çin, Rusya ve İran eksenine karşı Ortadoğu’da giriştiği rekabet uzun yıllara dayanmaktadır. Ancak, Çin dünyanın bir çok bölgesinde olduğu gibi Ortadoğu’da da çok ciddi etki alanları oluşturdu. Örneğin Çin ihtiyaç duyduğu Petrol ve Doğalgazın önemli bir kısmını Suudi Arabistan, Irak, İran ve diğer körfez ülkelerinden karşılamaktadır. Hürmüz Boğazı bu tedarikler için kritik önemde bir yoldur. Çin bu bölgedeki enerji kaynaklarının arz güvenliğini sağlamak amacı ile başta İran, Pakistan ve Suudi Arabistan olmak üzere birçok ülke ile yeni antlaşmalar ve projeler hayata geçirmektedir.
Bu........
