Sakarya Üniversitesi Ortadoğu Enstitüsü Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Caner, İran’ın savaş sonrası dönemde nasıl bir siyasi ve stratejik denklemle karşılaşabileceğini AA Analiz için kaleme aldı.

ABD ve İsrail’in İran’a karşı 28 Şubat’ta başlattıkları savaş, 8 Nisan’da ilan edilmesine rağmen fiilen işlemeyen ateşkesin ABD Başkanı Donald Trump’ın deyimiyle "yaşam destek ünitesine" bağlanması sonrasında tehlikeli bir eşiğe gelmiş durumda. Diplomasi sonuç üretmiyor. Taraflar pozisyonlarında kararlı. Savaş, artık yıpratma ve tahammül üzerine kurulu bir safhaya girmek üzere. Zira Trump, İran’a karşı ateş gücünü artırarak Tahran’ın tutumunda değişiklik yaratmasının çok düşük bir ihtimal olduğuna kanaat getirmeye başladı. Ancak Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının ekonomik maliyeti de her geçen gün ağırlaşıyor. Bu durumda kimin daha fazla dayanabileceği sorusu ağırlık kazanıyor.

İsrail, savaşın devam etmesini istiyor

İsrail ise sessiz bir biçimde Pakistan’ın kotarmaya çalıştığı barış anlaşması sürecini takip ederken, Lübnan’ı bir baskı ve sabotaj aracı olarak kullanma seçeneğini saklı tutuyor. Bunun yanında uluslararası medya kuruluşları üzerinden Pakistan’ı itibarsızlaştırmaya ve Körfez’i İran’a karşı kışkırtmaya yönelik psikolojik operasyonları da devreye sokuyor. İsrail, İran’a karşı savaşın devam etmesini istiyor.

Ancak gözden kaçmaması gereken bir diğer süreç, ABD’nin askeri konuşlanmasını tahkim etmek üzere hava ve deniz yolu sevkiyatlarının ateşkes sürecinde devam etmekte olduğu. İran da askeri altyapısını ve kapasitesini güçlendirmek adına adımlar atmaya devam ediyor. Yani taraflar, kırılgan bir zeminde yer alan ateşkes sürecinin başarısızlığa uğrama ihtimalini bir hayli ciddiye alıyorlar. İsrail dışında hiçbir aktör, yeniden savaşa dönmeye gönüllü değil. Ancak koşulların zorlamasıyla bu seçeneğin masaya geri dönebileceği ihtimalini göz ardı etmemek gerekir.

İran'ın siyasal yapısı savaş esnasında nasıl değişti?

Bütün bu manzarada, tarafların birbirine karşı pozisyonlarını belirleyen en önemli faktörlerden........

© Anadolu Ajansı Analiz