Kral nerede diye soruyorsunuz; biz yıllardır Cumhuriyet’i anlatıyoruz!
Cumhuriyet’in demokratikleştirilmesini yıllarca anlatanları dinlemeyenler, bugün Cumhuriyet’in nerede olduğunu soruyorlar. Oysa bugünün sorunlarını anlamak için dünün sessizlikleriyle de yüzleşmek gerekiyor.
Hacettepe Üniversitesinde okuyan arkadaşlardan dinlediğim bir anekdot vardır. Yıllardır aklımdan çıkmaz.
Anlatılanlara göre, bir gün derste uyuyakalan bir öğrenci uyanır ve hocasına bir soru sorar. Hoca, öğrencinin sorusunu dinledikten sonra şöyle der:
“Evlat, senin sorun Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’ın sorusuna benziyor.”
Ardından anısını anlatmaya başlar.
Hoca, o yıllarda Hatay İl Millî Eğitim Müdürüdür. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’ın Hatay’ı ziyaret edeceği haberi gelir. Kentte büyük bir hazırlık başlar. Cumhurbaşkanının Hatay Mozaik Müzesi’ni de ziyaret edecek olması nedeniyle İl Kültür Müdürüne önemli bir görev düşer: Eserleri tanıtmak ve tarihsel bilgileri aktarmak.
Beklenen gün gelir. Cumhurbaşkanı müzeyi gezerken, bir kralın ve çocuklarının tasvir edildiği mozaiğin önünde durulur. Kültür Müdürü elindeki çubukla figürleri tek tek göstermeye başlar:
“Ortadaki kraldır. Sağındaki kızı, solundaki oğlu, arkasındaki damadı, biraz gerideki ise gelinidir…”
Anlatım uzayıp gider. Herkes dikkatle dinler. Derken Cumhurbaşkanı bir soru sorar:
“Evladım, kral hangisi?”
Anlatılanlara göre, o an herkes şaşkına döner. Çünkü Kültür Müdürü başından beri kraldan söz etmektedir. Ama Cumhurbaşkanının sorusu, bütün anlatımın merkezindeki figürün hâlâ anlaşılamadığını ortaya koymuştur.
Hacettepeli öğrencinin sorusuna verilen cevap da budur:
“Evlat, biz dersin başından beri kraldan söz ediyoruz.”
Peki, ben bu hikâyeyi neden anlattım?
Çünkü Türkiye’nin siyasal tartışmalarında kendimi zaman zaman tam da o mozaiğin önünde hissediyorum.
Biz bu ülkenin sosyalistleri, demokratları ve sosyal demokratları yıllardır Cumhuriyet’in demokratikleştirilmesinden söz ediyoruz. Cumhuriyet’in yalnızca bir yönetim biçimi olmadığını; hukukun üstünlüğü, düşünce özgürlüğü, eşit........
