Hegel’den Nietzche’ye İnsan Toplum Kurtuluş Sorunu-5
DEVRİMİN ÇÖZEMEDİĞİ SORU1848’in Frankfurt sokaklarına yeniden dönelim.Barikatın arkasındaki devrimci dünyanın başka türlü kurulabileceğine inanmaktadır.
Marx ;onun arkasındaki tarihsel ve sınıfsal çelişkiyi görür.Schopenhauer ise ;aynı dünyaya bakarak daha karanlık bir soru sorar:Dünyayı değiştirecek insanın kendisi değişmedikçe dünya ne kadar değişebilir?Marx’ın sorusu şudur:İnsanı yabancılaştıran toplumsal ilişkileri nasıl değiştirebiliriz?Schopenhauer’in sorusu:Toplumu değiştiren insan kendi istemesinin tutsağı olarak kaldığı sürece ne kadar özgürleşebilir?Nietzsche buna üçüncü soruyu eklememize imkân verir:İnsan kendisini aşmadan gerçekten özgür olabilir mi?Bu üç soru bugün de kapanmış değildir.Marx bize;toplumun insan tarafından kurulmuş olduğunu ve dolayısıyla değiştirilebileceğini hatırlatır.Schopenhauer,toplumu değiştiren insanın kendi arzu ve iktidar probleminden kurtulmuş sayılamayacağını düşündürür.Nietzsche ise ;insanın yalnızca dünyayı değil, kendisini de aşması gerektiği düşüncesini tartışmanın içine taşır.Bu........
