CHP ve iktidar eşiği korkusu: Kurucu partinin bitmeyen paradoksu
CHP'nin en büyük rakibi bazen iktidar partisi değil, kendi tarihidir. Çünkü, CHP iktidar olmak üzerine değil, kurucu kimliğini korumak üzerine kodlanmıştır.
Türk siyasetinde yıllardır gözümüzün önünde yaşanan, fakat çoğu zaman doğru kavramlarla açıklanmayan bir olgu vardır. CHP'nin seçim kaybetmesi değil, tam tersine seçim kazanma ihtimalinin yükseldiği dönemlerde yaşadığı sarsıntılar...
Yoksa CHP'nin genetik kodlarında saklı, kurumsal hafızasına işlemiş daha derin bir siyasal refleks mi vardır?
Belki de Türk siyaset literatürüne yeni bir kavram kazandırmanın zamanı gelmiştir: İktidar eşiği korkusu.
İktidar eşiği korkusu nedir?
İktidar eşiği korkusu, bir siyasi partinin muhalefetteyken iktidarı hedeflemesine rağmen, iktidara gerçek anlamda yaklaşmaya başladığında kendi içinde yoğunlaşan çatışmalar, bölünmeler ve yön arayışları yaşaması durumunu ifade eden siyasal bir kavramdır.
Bu korku, seçim kazanma korkusu değildir. Tam tersine, seçim kazanmanın beraberinde getireceği sorumluluklardan, dönüşüm zorunluluğundan ve tarihsel kimliğin aşınması ihtimalinden kaynaklanan kurumsal bir gerilimdir.
Bu kavramı daha akademik bir tanıma dönüştürmek istersek şöyle formüle edebiliriz:
İktidar eşiği korkusu: Bir siyasi partinin, iktidar olasılığı yükseldikçe artan yönetim sorumluluğu, kimlik dönüşümü ve iç güç paylaşımı baskıları nedeniyle kurumsal bütünlüğünde gerilim ve parçalanma eğilimleri göstermesi durumudur.
Muhalefette bulunan partiler için siyaset çoğu zaman eleştirmek, ideal hedefler ortaya koymak ve toplumsal talepleri temsil etmek üzerinden yürür. Ancak iktidar, eleştirinin yerini karar almaya; ideallerin yerini öncelik belirlemeye, söylemin yerini uygulamaya bırakır.
İktidar eşiğine yaklaşan partiler şu sorularla yüzleşmek zorunda kalır:
* İktidara geldiğimizde hangi politikaları uygulayacağız?
* Parti içindeki farklı eğilimlerden hangisi belirleyici olacak?
* Tarihsel kimliğimizi korurken değişime ne kadar izin vereceğiz?
* İktidarın gerektirdiği pragmatizm ile ideolojik ilkeler arasında nasıl bir denge kuracağız?
İşte bu soruların yarattığı baskı, bazı partilerde iktidar yolunda birleştirici olmak yerine ayrıştırıcı bir etki yaratabilir.
Bu nedenle İktidar Eşiği Korkusu'nun temel belirtisi,........
