menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Tekcan'ın Ardından: Bir Sanatçıdan Fazlasını Kaybetmenin Anlamı

15 0
19.10.2026

Bir ülkenin sanat hafızası, yalnızca eserlerden değil, o eserleri mümkün kılan kurumlardan ve insanlardan oluşur. Süleyman Saim Tekcan'ın 86 yaşında hayatını kaybettiği haberi, bu yüzden salt bir veda değil. Türk özgün baskı sanatının öncü isimlerinden biri olarak anılan Tekcan, ressam, baskı sanatçısı ve sinema oyuncusu kimliğinin yanı sıra eğitimci ve kurum kurucusu olarak da tanınıyordu. Ailesi, ustanın vefatını sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu.

Ailenin paylaşımında, “Çok sevgili babamız, Türk sanatının büyük ustası Süleyman Saim Tekcan'ın ebediyete irtihalini derin bir üzüntüyle paylaşıyoruz” ifadeleri yer aldı. Açıklamada ayrıca, “Ömrünü sanata ve insana hizmete adamış büyük ustayı sevgi ve saygıyla uğurluyoruz. Allah rahmetiyle kuşatsın, mekanı cennet, makamı ali olsun.” denildi. Bu cümleler, bir sanatçının ardından söylenenlerin en zor olanı: hem kişisel hem kurumsal bir mirası aynı anda tarif etmek.

Tekcan'ın hayat hikâyesi, Cumhuriyet'in sanat eğitimi serüveniyle neredeyse paralel. 6 Ekim 1940'ta Trabzon'da doğdu. 1961'de Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Resim-İş Bölümü'nden mezun oldu. Sanat eğitimini Almanya'da baskı resim üzerine yaptığı araştırmalarla geliştirdi; resim ve gravür çalışmalarını akademik birikimiyle birleştirdi. Türkiye'de özgün baskı sanatının gelişmesine önemli katkılar sunan sanatçı, eserlerinin yanı sıra yetiştirdiği öğrencilerle de sanat dünyasında iz bıraktı.

Burada altı çizilmesi gereken nokta şu: Tekcan, sanat üretimini bir meslek pratiği olarak değil, bir kurum inşa etme meselesi olarak gördü. Sanat hayatındaki en kalıcı girişimlerinden biri, 2004'te İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi'ni (IMOGA) kurması oldu. Özgün baskı sanatının üretim, arşiv ve sergileme olanaklarını bir araya getiren müze, sanatçının yıllar içinde oluşturduğu atölye geleneğinin kurumsal bir devamı niteliğini taşıyor. Bu, Türkiye'de sanatçıların sık yapmadığı bir şey: kendi atölyesini bir arşive, bir müzeye, bir kamusal hafızaya dönüştürmek.

2022 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görülen Tekcan, eserleri, eğitimci kimliği ve Türk sanatına kazandırdığı kurumlarla ardında kalıcı bir miras bıraktı. Ancak burada bir soru sormak gerekiyor: Bu mirası kurumsal olarak yaşatacak yapı ne kadar güçlü? Bir sanatçının bireysel çabasıyla kurulan müzeler, o sanatçı hayattayken ayakta kalıyor. Peki sonrası? Türkiye'de kültür politikalarının en zayıf halkası bu. Sanatçıyı ödüllendiriyoruz, ama sanatçının kurduğu yapıyı sürdürülebilir kılma........

© ABC Gazetesi