Dünya yeniden bloklaşıyor. Ama bu kez Soğuk Savaş’ın disiplinli, sınırları belirgin iki kutuplu düzeninden söz etmiyoruz.

Bugünün mimarisi çok daha akışkan. NATO ve Avrupa Birliği Batı’nın temel kurumları olmayı sürdürüyor. BRICS genişliyor. Şanghay İşbirliği Örgütü Avrasya’da ağırlık kazanıyor. Avrasya Ekonomik Birliği daha dar bir bütünleşme alanı oluştururken Afrika Birliği kıtanın kolektif sesini güçlendirmeye çalışıyor. G7, G20 ve Quad gibi yapılar da bu karmaşık mimarinin parçaları.

Bunlar birbirinden duvarlarla ayrılmış kamplar değil. Hindistan hem BRICS hem ŞİÖ üyesi, aynı zamanda ABD, Japonya ve Avustralya ile Quad’da çalışıyor. Türkiye NATO üyesi ve Avrupa ekonomisiyle iç içe; fakat Rusya, Çin, Körfez, Orta Asya ve Afrika ile de çok yönlü ilişkiler geliştiriyor.

Yeni düzenin özü bu: katı bloklar değil, çıkarların kesiştiği ve ülkelerin aynı anda birkaçında yer alabildiği güç halkaları.

CRINK Bir İttifak mı?

Batı strateji çevrelerinde Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore için giderek daha sık CRINK kısaltması kullanılıyor.

Ukrayna savaşı bu ülkeleri birbirine yaklaştırdı. Çin, Rusya’nın daha önemli ekonomik ortağına dönüştü. Moskova-Tahran askerî işbirliği derinleşti. Rusya-Kuzey Kore ilişkileri yeni bir stratejik boyut kazandı.

Ama CRINK yeni bir NATO değil.

Çin ile Rusya’nın uzun vadeli hedefleri aynı değil. Rusya-İran ilişkilerinde tarihsel güvensizlik tamamen ortadan kalkmış değil. Onları birleştiren ortak ideolojiden çok, ABD merkezli sisteme, Batı’nın finansal gücüne, teknoloji kısıtlamalarına ve yaptırımlarına karşı kırılganlıklarını azaltma arzusu.

© 10 Haber