menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Suudi Arabistan’ın Finansal Çeşitlendirmesi ve Güvenlik Bağları

46 0
26.09.2026

Önceki analizimde, jeopolitik dalgalanmaların alternatif takas ve ticaret altyapılarının doğuşunu nasıl tetiklediğini ele almıştım. Yine de takas altyapısını çeşitlendirmek ile fiziksel güvenliği çeşitlendirmeyi birbirinden ayırmak gerekir.

Kritik altyapılar doğrudan saldırıya uğradığında, anında askeri koruma sağlayabilecek ilişkiler her zaman öncelik kazanır.

Suudi Arabistan buna somut bir örnektir. 11 Eylül’den bu yana ülkenin kritik enerji tesisleri ve küresel petrol arzının yaklaşık %4 ila %5’ini taşıyan hayati Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Husi hareketi tarafından hedef alındı. Krallığın, petrolünü naklederken Hürmüz Boğazı’nı baypas etmek için kullandığı bu hat, saldırılar nedeniyle yaklaşık iki hafta boyunca devre dışı kaldı.

Saldırılar Suudi Arabistan’ın ihracatına anında yansıdı: Yanbu’daki yüklemeler durdu, Avrupa’ya gidecek bazı kargolar iptal edildi ve Riyad, petrol sevkiyatını doğudaki Körfez terminallerine yeniden yönlendirmek zorunda kaldı.

Bu olay, Suudi Arabistan’ın Washington ile köklü güvenlik ilişkisi göz önüne alındığında oldukça dikkat çekicidir. Ayrıca, Suudi enerji ihracatının dayandığı fiziksel altyapı güvenlik tehditlerine açık kalmaya devam ederken, dolardan uzaklaşıp finansal çeşitliliğe gitmenin getirdiği sonuçları da açıkça göstermektedir.

Finansal Esneklik Arayışı

mBridge projesi, Çin’in Sınır Ötesi Bankalararası Ödeme Sistemi (CIPS) ile birlikte, Pekin’in ABD doları merkezli geleneksel ödeme ağlarına alternatif yaratma çabalarının bir parçasıdır.

Suudi Arabistan Merkez Bankası, mBridge projesine sınırlı bir “kavram kanıtlama” (deneme/test) sürecinde katılmış ve bu süreci geçen yıl 13 Mayıs’ta tamamlamıştı.

Riyad, Çin öncülüğündeki bu ödeme platformuyla yürüttüğü test çalışmasını 2025 yılında bitirmiş olmasına rağmen, mBridge Projesi’nde artık yer almadığını ancak Husilerin Doğu-Batı petrol boru hattına düzenlediği saldırılardan sonra kamuoyuna doğruladı. Kaynaklar da Suudi Arabistan Merkez Bankası’nın artık projede açıkça yer almak istemediğini belirtiyor.

mBridge önemlidir; çünkü dolar tabanlı takas sistemlerine alternatif geliştirme çabalarını temsil eder. Bu tür sistemler, ABD Başkanı Donald Trump’ın BRICS ülkelerini “Dolara alternatif ararsanız 0 gümrük vergisiyle karşılaşırsınız” diyerek tehdit etmesiyle ABD’nin sert........

© 10 Haber