Vergi İdaresinde Yapay Zekâ: Asıl Mesele Güven
Bu hafta başında vergi alanında yapay zekâ kullanımının tartışıldığı uluslararası bir konferansa konuşmacı olarak katıldım. Otuza yakın ülkeden, gelir idarelerinde görev yapan memurların, bakanlık temsilcilerinin, hâkimlerin, özel sektör uzmanlarının ve akademisyenlerin bir araya geldiği bu toplantıda, farklı ülkelerin kendine özgü sorunlarının öne çıkacağını düşünüyordum. Oysa kültürel ve kurumsal farklılıklara rağmen, temel meselelerin şaşırtıcı ölçüde benzer olduğu kısa sürede ortaya çıktı.
Yapay zekâ vergi idareleri için güçlü bir araç. Risk analizi hızlanıyor, usulsüzlük kalıpları daha erken tespit ediliyor, denetim kaynakları daha etkin kullanılıyor. Kamu gelirlerinin korunması açısından bu teknolojilerin sağladığı imkânlar inkâr edilemez. Ancak mesele yalnızca teknik kapasite değil.
Modern anayasaların doğuşunda vergi yetkisinin sınırlandırılması önemli bir yer tutar. Vergi toplamak, mülkiyet hakkına doğrudan müdahaledir ve bu nedenle sınırları belirli olmak zorundadır. Daha etkin vergi tahsilatı amacıyla mükellef haklarının aşınmasına göz yumulamaz.........
