Önce Ekmekler Bozuldu Cumhuriyet Gazetesi’ndeki yazılarını yaklaşık 50 yıl zevkle okuduğum yazar Oktay Akbal’ın 1946 yılında yayımlanan, toplumdaki çöküntüyü, insanların çektikleri sıkıntıları anlattığı bir hikâye kitabıdır ki bu isim ileriki yıllarda sıkça kullanılacaktır. Çünkü çürüme, ahlâkî çöküntü çok partili siyasî hayatımızın hemen her döneminde umumî yakınma konusu olacaktır.

Evet, ahlâkî çöküntü her devirde yakınılan bir vakıa olacaktır. Nitekim Sultan Abdülhamid’in Umûmî Kâtibi Tahsin Paşa hâtıralarında, Sultan Abdülhamid dönemi hakkında şunları yazacaktır: “Memleketin en ücra köşesinden, Saray’ın en kuytu noktalarına kadar, her tarafa girmiş bir ahlâk sefaleti vardı ki bu nihayet bir sel hâlini alarak, Padişah’ı önüne katıp götürmüştü” (“Tahsin Paşa’nın Yıldız Hatıraları”, s. 103).Ne var ki Sultan Hamid’i tahttan indiren İttihatçıların dönemi Sultan Hamid dönemini mumla aratacaktır! Tevfik Fikret, meşhur ‘Han-ı Yağma’ şiiri ile, Abdülhamid dönemini değil, İttihat ve Terakki dönemini eleştirmekteydi!

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, kendisi de bir İttihatçı olan Tevfik Fikret’in İttihatçılara yönelik eleştirileri hakkında şunları yazar: “(…) Diyordu ki bütün bu adamlar düzme vatanperverlerdir. Diyordu ki hepsi Abdülhamid devrine rahmet okutmaktadır. Diyordu ki milleti aldattılar, hepsi, bir “Hân-ı Yağma”nın başına oturdular. Yiyorlar, tıkınıyorlar! İrfan ve fazilet sahipleri eskisi gibi, düşkünlük ve hüsran içindedir. Hakkı söylemek isteyen ağızlar eskiden beter kilitlenmiş ve gerçek halk rehberlerinin ayaklarına pranga vurulmuştur. Memleket, eskisinden........

© Yeşilgiresun