Küresel ekonomi içinde yar alan ve küresel politikaları benimsemiş ülkelerin, kalkınması için oyunu kurallarına göre oynaması gerekir. Söz gelimi Çin’de hakim yönetim komünist parti, eğer piyasa ekonomisi kurallarına geçiş yapmasaydı, yabancı yatırım sermayesi girmezdi. Çin’de bugünkü seviyesine gelmezdi.

Aslında Çin yabancı yatırım sermayesi girişini teşvik etti ve güvence verdi. Yabancı yatırım sermayesi de bu ülkeye teknoloji götürdü, ücretler genel seviyesinin artmasında da etkili oldu. Ama Çin demokrasiye geçmediği, tek parti diktası altında kaldığı sürece, bundan sonra bir yere gidemez. Teknolojik seviyeyi de daha ileri götüremez. Söz gelimi ben bizzat yaşadım, bilinen bir Avrupa otomobil marakası iki binek otomobili Çin’de üretti. İki otomobil de sorunlu çıktı.

Bana göre Çin burada frenledi.

FM (Frontier Markets) öncü gelişmekte olan piyasalardır.

Bunlar, gelişmekte olan ülkelerden daha küçük, daha az derin, likiditesi düşük ama büyüme potansiyeli yüksek piyasalardır. Örneğin bazı Afrika, Orta Asya, Balkan, Orta Doğu ülkeleri bu sınıfa girebilir.

Sıralama kabaca şöyledir:

Gelişmiş piyasalar; ABD, Almanya, Japonya Gelişmekte olan piyasalar; Türkiye, Brezilya, Hindistan, Endonezya Frontier Markets / FM; Vietnam, Fas, Romanya’nın eski sınıflaması, Kazakistan, Kenya, Bangladeş gibi daha küçük piyasalar

Tekrar etmek gerekirse, Türkiye genellikle FM değil,........

© Yeniçağ