Selin faturasını kim ödeyecek?
İstanbul’daki sel felaketinin en acı olaylarından biri Balat’ta yaşandı. Henüz 14 yaşındaki Mahmut Işıldak, su birikintisinde elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetti. Böyle bir ölümün ardından yalnızca yağışın şiddetini konuşmak yeterli mi?
Geride ağır bir maddi bilanço da var. Evleri, iş yerleri ve araçları sular altında kalan binlerce insan zararını karşılamaya çalışıyor. Bir evin su altında kalması, bir ailenin yılların birikimini kaybetmesi demek. Bir esnaf için günlerce kepenk açamamak, belki de ayakta kalma mücadelesinin sonu.
Peki bu felaketin faturasını kim ödeyecek?
Yağış olağanüstü diye sorumluluk ortadan kalkar mı?
İstanbul’un sokakları sular altında kalırken yapılan açıklamalarda, yağışın olağanüstü şiddetine dikkat çekildi. Elbette yağışın boyutu önemli. Ancak şiddetli yağmur yağması, kamu idaresinin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
Çünkü şehirlerin altyapısını planlamak, yağmur suyunu tahliye etmek, taşkın risklerine karşı önlem almak ve mevcut tesislerin bakımını yapmakla görevli kamu kurumları var.
Bu görevlerin gerektiği gibi yerine getirilmemesi, hukukta “hizmet kusuru” olarak değerlendirilebiliyor.
Kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi veya gerektiği gibi işlememesi sonucunda zarar doğmuşsa idarenin tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir.
Üstelik idarenin sorumluluğu yalnızca hizmet kusuruyla sınırlı değil. Belirli koşullarda, herhangi bir kusur tespit edilmese bile idarenin faaliyetinden doğan zararın karşılanmasını gerektiren kusursuz sorumluluk ilkeleri de uygulanabiliyor. Ancak bunlar her doğal afet zararının otomatik olarak tazmin edileceği anlamına gelmiyor.
Bu noktada, Danıştay’ın geçtiğimiz yıl verdiği önemli bir karar var.
Danıştay 8. Dairesi, 9 Nisan 2025 tarihli, E.2023/4337 ve K.2025/3400 sayılı kararında, Edirne’deki aşırı yağış nedeniyle bir iş yerinin zarar görmesine ilişkin davayı değerlendirdi.
Bölge idare mahkemesi, yağışın olağanüstü niteliğini mücbir sebep kabul ederek idarenin sorumluluğunun ortadan kalktığına karar vermişti. Üstelik meteorolojik değerlendirmelere göre........
