ABD’yle İran arasındaki gerilim devam ederken müzakere yapılabilmesi ve anlaşma sağlanabilmesi için yapılan temaslar sonucunda tarafların bir araya gelmesinde karar kılındığı, durumun buradan alınacak haberlere göre yeniden şekilleneceği anlaşılmıştır. Ancak buradan alınacak sonuçların tarafları tatmin etme derecesine bağlı olmak üzere çatışma ihtimalinin bir müddet daha gündemden düşmeyeceği de beklenmektedir.

ABD, görüşmelerden istediği sonucu alabilmek için tehditlerine devam etmektedir. Anlaşmaya varılamaması halinde, bölgedeki ve gelmekte olan takviye güçlerini işaret ederek, kötü şeyler olacağını söyleyip, durum üstünlüğü devam ettirmeye çalıştığı görülmektedir. İran da saldırıya uğraması halinde ABD ve İsrail’in askeri ve ekonomik tesislerinin kendisi için meşru hedef haline geleceğini ısrarla vurgulamaktadır.

ABD’nin İran’a ilişkin amacı

ABD’nin İran için birkaç amacı bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, İran’ın bölgede güçlü bir devlet olmasını önleyerek, Ortadoğu politikalarında en önemli ortağı ve bölgedeki kalesi olarak nitelendiği İsrail’e tehdit teşkil etmesine engel olmaktır.

Bu kapsamda İran için büyük bir güç faktörü olan nükleer çalışmalarının, barışçıl amaçlar da dahil olmak üzere, tamamen sona erdirilmesini ve bugüne kadar elde ettiklerinin de etkisiz duruma getirilmesini sağlayarak, başta İsrail’e karşı olmak üzere, İran’ın bölgesel ve küresel bir güç olmasına mâni olmaktır.

Yine bu hususlarla ilgili olarak balistik füze sistemlerinin de menzil, mevcut ve kapasite olarak sınırlandırılmasını sağlamaktır.

ABD’nin diğer önemli bir amacı da Çin’in en çok petrol aldığı İran’ın Çin’e petrol ihraç etmesini engelleyerek, Çin’in enerji ihtiyacını karşılamasını sekteye uğratmaktır.

Bir diğer amacı da İran’ın katı ve kapalı bir molla rejime sahip olması ve rejimini korumak için her şeyi göze alabilme düşüncesi ve kapasitesi nedeniyle rejimin değişmesini sağlayarak daha şeffaf, açık, kontrol edilebilir ve diyalog kurulabilir bir duruma gelmesine imkân yaratmaktır.

Bu sonuçları alabilmesi için, BOP’un da hedefleri içinde olan, İran’ın daha küçük, kontrol edilebilir bir şekilde parçalanması da amaçlarından biri olduğu bilinmektedir.

ABD’nin bu amaçlarına ulaşabilmek için öncelikle İran’ın nükleer kapasitesini,........

© Yeniçağ