menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Rêya Hêq, Rıza toplumu ve ideolojik kuşatma

20 0
10.09.2026

Rêya Hêq Kürt Alevi inancı ve bu inanca ikrar veren Rıza toplumu sürekleri, bugün tarihsel ve toplumsal bağlarını hedef alan derin bir ideolojik kuşatma ile karşı karşıyadır. İçeride ve dışarıda varlığını sürdüren nahak anlayış, Rêya Hêq’in hakikat ve özgürlük arayışının Kürt demokratik siyasetiyle kurduğu tarihsel bağları koparmaya çalışmaktadır.

Alevi sürekleri ile demokratik Kürt hareketi arasında oluşan güçlü toplumsal bağ, farklı yöntemlerle etkisizleştirilmek istenmektedir. Bunun arkasında, Cumhuriyet modernitesinin yüz yıllık tarihinde farklı biçimlerde karşımıza çıkan bir toplumsal ve ideolojik mühendislik anlayışının devriyesi bulunmaktadır. Adı, yöntemi veya aktörleri değişse de temel hedef; Alevi toplumunun tarihsel hafızasını parçalamak, çoklu kimliklerini birbirinden koparmak ve özellikle Kürt Alevilerin demokratik siyasetle kurduğu bağı zayıflatmaktır.

1925’lerden itibaren başlayan katliam ve baskı süreçleriyle birlikte Dersim merkezli Ocak sistemine yönelik ideolojik bir kuşatma da devreye sokulmuştur. Ocak sistemini devletçi anlayışlarla ilişkilendirerek Tarık – Pençe ikilemi üzerinde etkisizleştirme girişimleri, Ocaklar arasındaki ayrılıkları derinleştirme çabaları ve Dersim tarihini resmi tarih tezleri üzerinden yeniden şekillendirme arayışları bu kuşatmanın farklı biçimleridir.

Dersim Ocak sistemini Ahmet Yesevi üzerinden açıklamaya çalışan resmi tarih yaklaşımı toplumsal karşılık bulmamıştır. Pir Sey Rıza ile Şeyh Said’i birbirine karşı konumlandıran tarih anlayışı da tarihsel gerçeklik açısından mahkûm edilmiştir. 1990’lı yıllarda ise Güneybatı hattındaki Kürt Alevilerin kendi Kürtlükleriyle tarihsel bağlar kurmasını engellemeye yönelik politikalar ağırlaşmıştır. Sivas Katliamı da bu tarihsel kırılmaların en acı örneklerinden biri olarak hafızamızdaki yerini korumaktadır.

Bugün benzer bir kuşatma farklı araçlarla sürdürülmektedir. Barış ve Demokratik Toplum........

© Yeni Yaşam