Ukrayna-Rusya savaşı hızından bir şey yitirmeden sürüyor, İran’a yönelik ABD-İsrail savaşı da farklı boyutlarda devam ediyor. Her iki savaş ve yine İsrail’in Gazze ve Lübnan’daki saldırganlığının yarattığı etkiler dünyanın dört bir yanında sürdürülen bir dizayn hesabından bağımsız düşünülemez.

Tüm bu gelişmelerin ortasında 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ı kulağa hoş gelen “kolektif caydırıcılık ilkesi” etrafında bir araya getirdi. Anlaşmaya göre, taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırı, hepsine yapılmış sayılacak. Bu, BM Şartı’nın 51. maddesine dayanan meşru müdafaa hakkını vurgulayan, NATO’nun 5. maddesine benzer bir mekanizma. Buna uyulması demek Türkiye için savaşlar kapıda demek!

Ayrıca savunma sanayii iş birliği, ortak tatbikatlar, istihbarat paylaşımı ve “terörle mücadeleyi” de kapsıyor. Açıklamalara bakılırsa, anlaşma hiçbir ülkeyi hedef almıyor. “Bölgesel istikrarı ve refahı amaçladığını”, diğer “kardeş” ülkelere açık olduğunu tekrarlıyorlar. Ancak ilk akla gelen NATO’culuğun yeni pozisyonlar bularak yayılması, yaygınlaşması…

Türkiye’nin bölgesel aktörlük arayışı mı, riskli hizalanma mı?

Dışişleri Bakanı Fidan, genel sekreterlik ve siyasi-askeri komite gibi yapıların kurulacağını, Mısır’ın “doğal ortak” olarak ileride katılabileceğini ifade etti. Kahire’nin İsrail ve ABD bağları ile bağımsızlık endişelerini gözeterek bu gelişmeye mesafeli durduğu düşünülebilir. Ancak son günlerde Riyad, Kahire ve Ankara arasında süren bir mekik diplomasisi var ve bunun yeni gelişmelere evrilmesi görülebilir.

Trump’ın takdiri ve Mekke Anlaşması’nın ABD boyutu

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmadan “çok mutlu” olduğunu, bunun “büyük, cesur ve önemli bir ilk adım” olduğunu söyledi. Ortadoğu’nun bir araya gelerek kendini daha güçlü savunabileceğini de vurguladı. Bu açıklama, anlaşmanın ABD’nin bilgisi ve onayıyla gerçekleştiğini güçlendiriyor. NATO’nun Ankara toplantısında verilen rollerin realize edildiği de........

© Yeni Yaşam