Osmanlı subayları arasında daha 2. Meşrutiyet bile gerçekleşmeden önce tedavüle girmiş olan “bizden olmayan topraklar” söylemi Suriye ve Irak’tan itibaren bütün Arap-Kuzey Afrika topraklarının o zamandan beri gözden çıkarılmış olduğunu gösteren bir yaklaşım. Arap çölleri için

“Türk çocuğu, artık Arap çölleri için kanını dökmeyecektir”

sözü harfi harfine herhangi bir şahsa atfedilemese de giderek İttihat Terakki ve Osmanlı subaylarının belli bir kesimi arasında cari olan bir bakış açısını temsil ediyor.

Hem “

bizden olmayan topraklar

” ifadesi hem de “

Arap çölleri

” sözleri aslında o dönemde Osmanlı entelijansiyası içerisinde “vatan” mefhumunun nasıl gayr-ı milli bir muhteva kazanmış olduğunu da gösteriyor. Osmanlı’nın hakimiyetinde olan bütün toprakları vatan toprağı olarak görmemek bir asker açısından nasıl görülmelidir?

O günlerde Arap çöllerinde sadece Türk çocuğu askerlik yapmadığı gibi Anadolu’da, Çanakkale’de, Kafkas cephesindeki Osmanlı ordularında Arap çöllerinden celbedilmiş aynı nispette Arap çocukları da vardır.

Yani Arap çölü denilen yer Osmanlı Devlet-i Aliyye’sine mensubiyeti ve bağlılığı itibarıyla Konya bozkırlarından pek de farklı değildir. Osmanlı bütün bu toprakların insanlarından merkezi bir ordu, merkezi bir idare ve vatan anlayışı oluşturmuş ve bununla buraları tam 400 yıl boyunca başarılı bir biçimde yönetmişti. Vatanın evlatları arasında hiçbir fark gözetmeden. Şimdi ne oluyordu?

Bugün mesela orada terör hadiseleri yaşanıyor diye Diyarbakır’ı, Hakkari’yi, Mardin’i “bizden olmayan toprak” diye niteleyebilecek birilerine nasıl bakılır?

Nasıl bakılabilirse o dönemde de Suriye, Irak, Hicaz, Filistin, Yemen, Mısır, Libya topraklarına aslında farklı bakılmazdı.

Buraları yönetmek elbette zordu, ama Osmanlı bu zorluğun........

© Yeni Şafak