Ufukta görünen şu… Ateşkesle soğuyan ABD/İsrail-İran savaşı yeni bir aşamaya girmek üzere. Çatışmalar yeniden başlayabilir. Hürmüz’ü açmak için girişim başlatan ABD; İran’ın enerji ve sivil altyapısını ağır bir saldırıyla hedef alabilir. İran da buna asimetrik yanıt verebilir. Daha önce tarafların anlaşmaya çok yakın olduğu söyleniyordu. Ancak masada bazı şeyler değişiyor. Şu an gelen bilgiler ABD’nin saldırı seçeneğine odaklandığını, İran’ın da buna dönük hazırlık yaptığını söylüyor. Neler oluyor? Önce hafızamızı tazeleyelim.

ABD VE İRAN’I MASAYA OTURTAN ŞARTLAR

Bir. ABD ve İsrail, İran’a kapsamlı bir saldırı düzenledi ancak askeri, siyasi hedeflerine ulaşamadı. Yaşamsal mücadele veren İran ağır yara aldı ama asimetrik cevap kapasitesini gösterdi. Komuta-kontrol mekanizmasını ayakta tutabildi. Hürmüz’ü kapatarak savaşın gündemini değiştirdi. İki. Hürmüz’ün kapanması dünya ekonomisi ve (seçime hazırlanan) Trump üzerinde baskı oluşturdu. Trump, savaşa ABD kamuoyunu ikna etmeden girmişti. ABD Başkanı bu yüzden “Bu bizim değil, İsrail’in savaşı” diyen MAGA tabanıyla gerilim yaşadı. İran savaşı ABD için 30 milyar dolarlık bir maliyet üretti (Yükselen petrol fiyatlarının ABD ekonomisine oluşturduğu yük henüz ölçülmedi.) Öte yandan… Bilgidir: Savaşın İran’a maliyeti 135 milyar doları geçti (Hürmüz’e çifte abluka sonrası oluşan yük buna dahil değil.) Üç. Trump, İsrail’in savaşına NATO müttefiklerini, Avrupa ülkelerini, bölgedeki aktörleri de katmaya çalıştı. Bu ülkeler bırakın parçası olmayı, bizatihi bu savaşın kendisine karşı çıktılar. ABD-İngiltere (hatta ABD-Almanya ilişkileri bile) türbülansa girdi. Trump iç-dış baskı arasında sıkıştı. Genel olarak bu üç neden (şartlar) tarafları masaya oturmaya zorladı.

ANLAŞMA NEREDEYSE TAMAMDI

7 Nisan’da ilan edilen ateşkesi 11 Nisan’da Pakistan’da gerçekleşen ilk tur müzakereler izledi.........

© Yeni Şafak