Münih Konferansına hâkim olan bir kelime vardı. Hem çeşitli başlıklarda, hem konuşmalarda çok sık vurgulandı: Yıkım… Esâsen ABD kaynakları hanidir bunu dile getiriyordu. Yakın zamanda, ABD’nin hatırı sayılır kurumlarında bu minvâl üzere; bir medeniyetin çöküşüne işâret eden bâzı raporlar neşredildi. Hedeflenen Avrupa’ydı.. Üstelik imâ yollu bir değerlendirme değildi bu. Adres doğrudan , hedef çok açık olarak ifâde ediliyordu.

Esâsen birkaç sene evvel buna benzer bir târif, daha geniş bir çerçevede bizzat Avrupa kaynaklarında da kendisine yer bulmuştu. Avrupa’nın en büyük ekonomik gücü olan Almanya’da, çok üst seviyedeki bâzı isimler, modern dünyâ târihinin bir “Batısızlaşma” devrine doğru sürüklendiğini ifâde ediyordu. Bununla kıyaslandığında ABD’nin Avrupa’ya dâir husûsî vurgusunun bilhassa dikkat çekici olduğunu rahatlıkla görebiliriz.

Dünyâ işbölümünde kendisine merkezî ve hâkim bir rol biçmiş ; evrensel medeniyet değerlerini taşıyan ve bunları diğer halklara empoze eden Batı’nın bu itirafını nasıl değerlendirebiliriz? Doğrusu ben evvelâ kendi medeniye algımızdan yola çıkmak istiyorum.

Türkiye’deki medeniyet algısı çok karmaşıktır. Bir türlü karar verememişizdir. Bu kavramın bir ucunda tamâmen ahlâkî değerler; yâni mâneviyat hesapları yatarken ; diğer ucunda ise bununla alâkası tartışmalı olan entelektüel ve hiç alâkası olmadığını düşündüğüm maddî başarılar yer alır. Bu kıstasları münâvebeli olarak , seçmeci yakınlıklar üzerinden devreye sokarız. . Meselâ Batılıları, toplumsal ölçekte sağladıkları temizlik, nizâm veyâ intizam üzerinden gıptayla değerlendirip; Batılı birey ve toplumların “ ne kadar da medenî olduklarından ” bahsedenler çoktur. Tıpkı bunun gibi topraklarımızda Batılı bireylerin ekonomik ve kültürel ilişkilerinde sergiledikleri mes’uliyet duygularına imrenen; “ah keşke biz de onlar gibi olsak” kabilinden hayıflananlara tesâdüf etmek hiç de hayret verici değildir. En Batı karşıtı çevreler bile onların çalışkanlıkları , vazife ahlâkları ve kâidelere gösterdikleri hassâsiyetleri, “yiğidi öldür , ama........

© Yeni Şafak