Medeniyet savaşlarının bir sahası: Tasvir ve resim

Bizim literatürümüzde tasvir “genel”, “resim” özeldir.

Zira, İslam sanat ve görsel kültüründe yerleşik olan mushaf/kitap sanatları (serlevha; tezhip; halkâr; zahriyye; hâtime, cüz, hizb, ayet ve secde gülleri; vakfeler, aşir ve secâvend işaretleri, kolçaklar ve cetveller; zencerekler; ebrular…); minyatürler; saray tasvirleri; mozaikler, büyük mimari eserlerin taç kapıları, mukarnaslar; hayvan ve bitki figürleri; halı, kilim, tekstil; geometrik bezemeler ve desenler; taş, stuko, ahşap işlemeler; insan tasvirleri… “resim” kelimesine sığmaz. Bu sebeple bizim günümüzde de Metin And, Ayşe Taşkent… vb. ilim/bilim insanlarımız ilgili eserlerinde tasvir kelimesini resim kelimesine tercih edegelmişlerdir.

Öte yandan zikrettiğimiz çeşitlilik, görme kültürünün ilişkili olduğu hemen her alana olan etkisiyle tasavvur, zihniyet, tefekkür, ilahiyat, felsefe, şiir ve edebiyat, masal, eğlence… geleneğini kapsadığı kadar fenomenoloji, antropoloji, fizik / geometri, tarih, sosyoloji, sanat tarihi… gibi disiplinlere de doğrudan ya da dolaylı olarak bağlıdır. Ayrıca İslam ümmetinin yayıldığı coğrafya ile İslam medeniyetinin yeşerdiği zaman ve değerli mekanlarda özde aynı olmakla birlikte uygulamada kimi farklılıklar taşıyan sanat eserleri / işler / üretimler de zaten İslam tasavvurunda tasvir konusunu çok yönlü ve çok ayrıntılı bir mesele haline getirmektedir.

Bunlara rağmen İslam›da tasvir meselesi, son iki asırdır çoğu zaman kendi tabiî bağlamından koparılarak salt siyasi ve ideolojik zeminlerde tartışılmakta;........

© Yeni Şafak