Hürmüz’ü aşmak savaşı bitirmeye yetmiyor
Hürmüz’ü aşmak savaşı bitirmeye yetmiyor
Trump yönetimi Kasım seçimleri öncesinde İran savaşının biteceğine yönelik umut dağıtırken, çatışmanın bölge ekonomileri ve küresel finansal sistem üzerindeki baskısı yeni boyutlar kazanıyor.
Husilerin Yemen kıyılarındaki ilerleyişi ve Suudi petrol altyapısına yönelik saldırılar, Washington’ın savaşın etkisini azaltma hesabıyla bölgedeki müttefiklerinin güvenlik kaygıları arasındaki uçurumu derinleştiriyor. Pentagon’un Hürmüz Boğazı’nın açık olduğu ve Trump’ın barışın yakın olduğu yönündeki açıklamalarına rağmen, İran baskıyı artırmaya çalışıyor. Herhangi bir anlaşma sağlansa bile petrolün güvenli biçimde ihraç edilip edilemeyeceği bilinmiyor.
Savaşın geldiği aşamada mücadelenin Hürmüz’ün sınırlarını aşarak İran’ın ve müttefiklerinin bölgesel ve küresel enerji akışını akamete uğratma kapasitesini azaltmak isteyen ülkeler alternatif güzergahlara yöne-liyor. Husilerin Babülmendep’i ele geçirmesinde görüldüğü üzere, enerji yollarının tehdit altına girmesi, savaşın ekonomik maliyetini yönetilebilir kılmayı zorlaştırıyor. Trump’ın faizleri düşürme baskısı yaptığı Fed’in açıkladığı faiz artırımı da savaşın finansal maliyetleri bağlamında okunabilir. Hız kesmeyen enflasyon rakamlarının ve petrol fiyatlarının yüksekliğinin Kasım ara seçimlerinde siyasi maliyetinin yüksek olabileceğini gören siyasetçilerin Temsilciler Meclisi’nden İran’la savaşı bitirme kararı çıkarması Trump üzerinde artan baskıya işaret ediyor.
HÜRMÜZ’E ALTERNATİF ARAYIŞI
Amerikan ordusunun Hürmüz’de ticari geçişlerin sürdüğünü ve İran’a yönelik ablukanın uygulandığını belirten açıklaması, Washington’ın kontrolü elinde tuttuğu mesajı vermeye çalıştığını gösteriyor. Ancak petrol tankerlerinin geçebiliyor olması, ticaretin normalleştiğini göstermeye yetmiyor zira askeri koruma mecburiyeti, yüksek sigorta maliyetleri ve sevkiyat gecikmeleri boğaz tamamen kapanmadığı durumda da ekonomik baskı yaratıyor. İran açısından bütün akışı durdurmayı başarmak yerine geçişlerin güvenilirliğini tartışmalı........
