Bilirkişilik sistemi ıslah edilmeden yargısal süreçler hızlansa da sonuç sağlıklı çıkmaz

Bilirkişilik İdari Yargının aksine Adli Yargının adeta mütemmim cüzi haline gelmiştir. Hakimler ve Savcıların kahir ekserisi bilirkişi raporu olmadan karar veremez hale gelmiştir. Bu nedenle dava dosyalarının ayrılmaz bir parçası ve büyük oranda kararda etkili olan bilirkişi raporları son zamanlarda tartışılmaya başlandı. Bu yazımızda konuyu genel hatlarıyla açıklamaya çalışarak öneriler sunmaya çalışacağız.

Bilirkişi raporları verilecek kararların alt yapısını oluşturuyor

İdari Yargıdan ziyade Adli Yargıda bilirkişilik müessesesi dava dosyalarının adeta ayrılmaz parçası haline gelmiştir. Konuların karmaşıklığının yanında uzmanlık gerektirmesi de bilirkişi raporlarını ön plana çıkarmaktadır. Elbette hakimlerin ve savcıların her konuda uzman olması beklenemez.

Bilirkişi seçimi ve görevlendirmesinde çok ciddi kriterlerin olduğunu söylemek mümkün değildir. Bilirkişiler büyük oranda mahkeme kalemlerince belirlenmekte ve hakim ve savcılarca da görevlendirilmektedir dersek ne demek istediğimiz daha iyi anlaşılacaktır.

Bilirkişilerin dosyada gördükleri ya da görmek istedikleri şeyler yazılacak raporda etkili olmaktadır. Elbette işinin erbabı bilirkişiler görevlerini layıkıyla yerine getirmekte ve hiçbir şeyden etkilenmeden raporlarını mahkemelere sunmaktadırlar. Bunları tenzih ediyorum.

Bu nedenledir ki kamuoyuna yansıyan kritik davalarda ortaya çıkan sonuçlar hepimizi şaşırtabilmektedir. Resmi raporların yanında dosyaya kazandırılan anlı şanlı isimlerden para karşılığı alınan özel görüşler davaların akibetini belirlemektedir.

Beyaza siyah diyen rapordan tutun da olayları ters yüz eden veya paranızın büyüklüğüne göre ısmarlama raporlara kadar her çeşit rapor havada uçuşmaktadır. Bu ortamda garibanların sonuca ulaşması biraz tesadüfe kalmaktadır.

Hakimlerin ve savcıların teknik içerikli raporları anlamaları oldukça zordur

Bilirkişilerin hazırladıkları teknik raporları hakimlerin veya savcıların anlaması oldukça zordur. Hele hele ihtisas mahkemelerinde bu durum daha da karmaşıktır. Hakim ve savcıların tarafların itirazları ile kısmen raporları anlamaları mümkünse de nihai karar genellikle bilirkişi raporlarına göre şekillenmektedir.

Böyle olunca da bilirkişilerin raporları önem arzediyor ve bunların farklı yollara sapmaları kolaylaşabiliyor. Raporların farklı saiklerle hazırlandığını ispatlamak oldukça zordur. Yanlışlık düşünüldüğünde........

© Yeni Şafak