menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Uzayda silahlanma-3: Kim kimin yanında?

19 0
11.09.2026

Dünkü yazıda üç büyük gücün doktrinini konuştuk. Ama dünya üç ülkeden ibaret değil. Geriye kalan yaklaşık iki yüz devlet ne yapıyor? Cevap, uzayın sessizce iki bloğa bölünmesi. Ve bu bölünme, çoğu insanın haberi olmadan büyük ölçüde tamamlandı bile.

Batı bloğu: Dört ayrı çatı. Amerika'nın etrafındaki yapı tek bir ittifak değil, iç içe geçmiş dört halka.

En dışta Artemis Anlaşmaları var. 2020'de sekiz ülkeyle başlayan, uzayda davranış kurallarını belirleyen bu metin, Temmuz 2026 itibarıyla 70 imzacıya ulaştı. Hukuken bağlayıcı değil, ama pratikte Amerikan tanımlarını dünya standardı haline getiriyor.

İçeride NATO var. İttifak 2021'de tarihî bir karar aldı: uzaya, uzaydan veya uzayda gerçekleştirilen saldırılar 5. maddenin işletilmesine yol açabilir. Yani bir müttefikin uydusuna yapılan saldırı, hepsine yapılmış sayılabilir. Ama burada büyük bir boşluk var: bu ilan bugüne kadar ne tanımlandı ne test edildi. Hangi saldırının 5. maddeyi tetikleyeceğine, olay olduğunda vaka bazında karar verilecek. Yani kırmızı çizgi ilan edildi, ama nerede olduğunu kimse bilmiyor.

Daha dar bir halka olarak Birleşik Uzay Operasyonları Girişimi var: Amerika, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya ve Norveç. Bu on ülke Nisan 2026'da Colorado'da toplandı ve uzayın daha karmaşık, daha güvensiz hale geldiğini kayda geçirdi. Ortak harekâtlarının adı Olympic Defender. Aralık 2025'te Fransa ile Amerika, iki askerî uydularıyla yörüngede ortak manevra yaptı.

Ve en somut halka: Avrupa'nın kendi silahlanması. Fransa Cumhurbaşkanı Macron Kasım 2025'te uzayın artık bir sığınak değil savaş alanı olduğunu söyledi ve 2026-2030 için 4,2 milyar euro ek bütçe açıkladı; toplam askerî uzay bütçesi 10,2 milyar euroya çıktı. Fransa 2027'den itibaren Toutatis ve Orbit Guard adlı devriye-denetçi uydularını yörüngeye çıkaracak. Ama nasıl karşılık verecekleri önemli: askerî programlama yasasında yerden ateşlenip gözlem uydularını körleştirecek BLOOMLASE lazeri ve yörüngeye lazer yerleştirecek FLAMHE projesi var. Yani Avrupa da imhayı değil körleştirmeyi seçiyor. Sebep aynı: parçalanan uydunun enkazı, kimin uydusu olduğunu sormaz.

Almanya ise Kasım 2025'teki ilk uzay güvenliği stratejisinde, rakip uzay araçlarını denetleyecek ve gerekirse saldıracak "koruma uyduları" filosu istedi.

Japonya'nın verisi ise........

© Yeni Mesaj