Konya Selçuklu ilçesi Bosna Hersek Mahallesi'nin gelişimi
Şehir tarihinde şehir merkezleri kadar şehrin gelişme aksları olarak yeni kurulan mahalleler önemlidir. Yeni kurulan konut, ticaret veya sanayi alanları fiziki yapıları, mimarisi yanında buralara ruh veren yani sosyal dokuyu canlandıran örf adetler alışkanlıklar tabii ki buralardaki yaşayanların yaşayanlar içinde ileri gelen erkeklerin kadınların çalışmaları da önem taşır. Planlama aşamaları mühim olmakla beraber, sonrası şehir nasıl kurulmuş, kimler yaşamış, gelip geçmiş ve neler bırakmışlar yani hem somut hem somut olmayan miras ele alınmalıdır.
Geçenlerde TV42 kanalında Bosna Hersek Mahallesi ile ilgili belgesel tarzı bir program izledik. Bu tür programların mahallelerin tanıtımı yanında geçmişleri ve emek verenleriyle de alınması gerekir.Program yapımcısı sanırım zaman darlığından dolayı mahallenin geçmişiyle ilgili bilgileri derleme imkanı bulamamış. Bosna Hersek Mahallesi gecekondu önleme bölgesi olarak kurulmuştur. Selçuk Üniversitesi Alaaddin Keykubat Kampüsü’nün hemen karşısında olan bu mahalle kurulurken Bosna Savaşı günleri olduğu için mahallenin adı buradan gelmektedir.O dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Halil Ürün Bey ile HAK-İŞ Konfederasyonuna bağlı Hizmet-İş Sendikası bölgedeki yapılaşma için kooperatifçilik adımlarını atarak Büyük Hizmet Kent Kooperatifi kurulmuş, özellikle dar gelirlilerin ev sahibi olmaları için yeni bir sistem uygulamaya konulmuştur.
Dönemin Refah Partisi yöneticilerinden rahmetli Mehmet Sözer kooperatifte etkiliydi. Belediye seçimlerini kazanan Refah Partisi burayı bir itibar projesi olarak takip ediyordu. Biten konutlar kura sonucunda üyelere dağıtılıyor, üyeler de oturmaları karşılığında ayrıca kira ödüyorlardı. Böylece hem adet hem kira ödemekte bir sistem getirilmiştir. Ben de İstanbul'da doktora öğrenimi yanında memuriyet yaparken buraya üye olmuştum. Kooperatif sahasında kum ocağı vardı. Caminin temeli atıldığında bir tören yapılmıştı, ben de katılmıştım İstanbul'dan gelerek… Bu arada etrafta Kaşıkçı Kooperatifi gibi kooperatifler de faaliyete geçmişlerdi, her birisinin ayrı bir hikayesi var tabii ki…
1999 yılında Selçuklu Belediye Başkanı olduğumuzda mahalle ile ilgilendik. Hem üniversiteden arkadaşlarımız hem de akrabalarımdan o bölgede oturanlar vardı. Şehir merkezinden uzak olduğu için şikayetler fazlaydı ancak hizmetler şehir merkezine yakın mahallelerden daha fazlaydı. Gecekondu önleme bölgesi olduğu için bütün hizmetler bedelsiz belediyeler tarafından yapılması isteniyordu. İlk zamanlar mahallede küçük bir büfe vardı, sonra İttifak Holding Adese mağazasını açtı, üzerinde de düğün salonu… İlk zamanlar fazla çalışmayacağı sanılıyordu.
Mahalleye hem büyükşehir belediyesi hem de Selçuklu belediyesi azami ihtimam gösteriyordu, bunun bir kanıtı yıllar sonra en fazla hatıramızın olduğu mahallerin başında bu mahallemizin olmasıdır. Üniversitenin karşısında olması oraya büyük bir avantaj sağlamıştır. Ulaşım her ne kadar İç bölgelerde sıkıntı oluştursa da belediye otobüsleri ve minibüser zamanla arttı. Ancak çevre yolundan vatandaşın gelip geçmesi çok zordu. Onun için Buzlukbaşı Köprüsü’nün altına bir yaya geçidi için demir profilden geçit yaptırma işi bize düştü. Kanunen karayollarına ait bir yol, DSİ’ye ait kuru dere yatağı, Büyükşehir'e ait bölgede üstelik merkezi hükümete muhalif Fazilet Partisi belediyesinde… Bu basit çözüm inanıyorum ki, pek çok kazayı önlemiştir.
Yine aynı muhalefet döneminde Selçuk Üniversitesi arazisine turistik bir otel yaptırılması için belediyeden imar izni alınmadan, hem de planda tarla gözüken bir yere beş yıldızlı otel temeli atıldı. Bu da ayrı bir konu…
KOSKİ tatlı su tankerleri gönderiyordu, zamanla belediye otobüslerinin sayıları ve seferleri arttı. Selçuklu Belediyesi bölgedeki çocuklar için parklar ve Çocuk Kütüphanesi açtı, hem ana cadde kenarına hem içerideki bölgelere ağaçlandırma için çok gayret sarf edildi.Bosna Hersek Devlet Başkanı rahmetli Aliya İzzet Begoviç ile ana cadde girişine bir plaket çaktık. Çok duygulandı. Televizyon belgeselinde bu plaketi görmediklerinden bahsettiler, maalesef ülkemizde hatıralar konusunda nankörlükler fazla… Hem resmi kurumların yani belediyelerin, müdürlüklerin, hem de şehir entelektüellerinin arşivlerinin korunması ve yeni nesillere aktarılması gerekir.Bosna Hersek Mahallesi zamanla öğrencilerin yoğun olarak kaldığı bir yere dönüştü, bir de emekliler… TOKİ üniversite hocaları için ayrı bir mahalle yapınca buradaki üniversite hocaları ayrıldılar.
Afyon yolunu Ankara yoluna yani OSB'lere bağlayan bir yol yoktu. Böyle bir yolun açılması elzemdi. Belediye imar planlarında bunlar üzerinde de epey çalışıldı ve bugünkü yol açıldı.Yine o dönemler yeri otogarın İstanbul yoluna gelmesi Konya'nın gelişme hakkını bu tarafa kaydırdı. Mesela Halil Ürün Caddesi daha 2000'li yılların başında açıldı
Bir de Selçuklu ilçesinin Osmanlı ilçesi olarak bölünmesi tartışmaları cılız kaldı, çünkü ölçek ekonomisi bakımından Selçuklu'nun yeni bir ilçe olarak ayrılması maliyetleri artırıp hizmetlerin bürünmesine yol açacaktı. O dönemde bazı siyasi gruplar Konya'da bir ilçe belediyesi almak için çok gayret ediyorlardı, bu talebin arkasındaki siyasi sebep buydu.
Belediye başkanlığımız sırasında en yoğun olduğumuz gün pazar günleri idi. Zira pazar günleri Selçuklu'nun kuzeyinden veya güneyinden başlayıp düğün, taziye, ziyaret programları yapardık. Hatta bir pazar otuza yakın düğün ziyaretimiz olmuştu. Böyle bir günde Bosna Hersek'in en uç köşesindeki bir evdeki camda bir bayrak gördük. Anlaşılan düğün vardı, fakat kapılarında ne bir araç ne de başka bir emare vardı. Yanımızdaki zabıta arkadaş üç katlı binanın ikinci katına çıktı, kapıyı çaldı sonra bana seslendi: başkanım, damat burada yanında birkaç akrabası var. Biz de çıktık tebrik ettik, ufak bir hediyemizi verdik. Dediler ki: Damada elbisesini giydirmek için hocayı bekliyoruz. Biz de açtık ellerimizi, yaptık duamızı ve damadın elbisesini giydirdik.
Yeni mahallelerde camiler, okullar, kahvehaneler hatta ev sohbetlerinin ayrı birer yeri vardır ve kültürün oluşmasında önemlidir.Üniversitelerimizin de bitirme tezlerinde bu konuları ele almaları şehir kültürüne ciddi katkı sağlayacaktır.
