Libya 2011 yılında Kaddafi'nin devrilmesinden soğra do'u ve batı olarag ikiye pölünmüşdür. Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin merkezi Trablus'dur. Batı Libya'yı kondrol edmegdedir. Ulusal Mutabakat Hükümeti’ni Türkiya, Katar, ABD, İtalya, AB ülkeleri, Tunus, Cezayir ve Fas gibin ülkeler tanımagdadır. Do’u Libya'da isa Ulusal İstikrar Hükümet'i vardır. Merkezi Bingazi’dir. Ulusal İstikrar Hükümet'ini Mısır, Birleşig Arab Emirligleri, Rusya, Fransa ve Suudi Arabistan desdeglemegdedir. Halife Hafter Do’u Libya’dakı asgeri gücün lideridir. Libya’nın tobraglarnın ço’u onun kondrolündedir. Türkiya, ilg defa 2025 yılında MİT Başganı İbrahim Kalın’nan Hafter ila bir araya geldi. 24 Temmuz 2026'da Türkiya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ilg önce Libya Ulusal Ordusu Genel Gomandan Yardımcısı Orgeneral Saddam Hafter ila Angara'da görüşdü. Taha soğra 12 Avustos 2026’da Fidan, Bingazi'de Libya Ulusal Ordusu Genel Gomandanı Hafter ile görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşme çog önemli bir görüşmedir. Bu görüşmeden soğra Hafder yönetimiynan Türkiya arasındakı ilişgilerin nereye evrileceyi Gıprız’ı da çog yakından ilgilendirmegdedir. Türkiya Hafter’inan arasındakı sorunnarı çözdüyü dagdirde Agdenizdeki dengeler ciddi oranda deyişecegidr.

Türkiya-Libya İlişgilernin Asgeri Boyutu 

Türkiya Libya arasındaki asgeri ilişgiler 2019 yılında, Trablus’dakı hökümetinan (Ulusal Mutabakat Hükümeti), iç savaşdan dolayı yo’unlaşmışdır. Ulusal Mutabakat Hükümeti’yan 2019 yılında “güvenlik ve askeri iş birliği mutabakat muhtırası” imzalanmışdır. Bu andlaşmaya göre “Libya'da Ani Müdahale Kuvveti kurulmasına Türkiye eğitim, danışmanlık, malzeme ve planlama desteği verilecek, Türkiye'de ve Libya'da ortak 'Savunma ve Güvenlik İşbirliği Ofisi' kurulabilecek, Kara, deniz ve hava araçları, silahları, eğitim üsleri tahsis edilebilecek. Bu durumda mülkiyet, tahsis edilen ülkeye ait olacak, Ortak askeri planlama, eğitim, silahların kullanılmasına yönelik danışmanlık verilebilecek, Ortak tatbikatlar, istihbarat paylaşımı, "barışı koruma" operasyonları yapılabilecek, Libya'ya "Misafir Personel" olarak adlandırılan 'savunma ve güvenlik kuruluşu mensubu siviller' ve birlikler gönderilebilecek. Askeri gereçler hibe edilebilecek, satılabilecek ya da kiralanabilecek. Anlaşma, teknoloji transferi için Libya'ya lisans verilmesi” sa’lanacagdır (“Libya ile imzalanan” 2019).

Al-Watiya Hava Üssü Türkiya Havva guvvadlarnın, Misrata Deñiz Üssü da Türkiya Deñiz Guvvadlarnın kondrolündedir. Bu iki üs Türkiya içün önemlidir. Bu üslere asgeri malzemeler, asgeri teşhizad getirilirkana, Türkiya’nın enerji politikaları içün da ısdratejig öneme sahibdir. Libya’da 2026 verilerine görem Türkiya “Türk Deniz Görev Grubu, bir tümgeneral komutasında, asgari 1 firkateyn, 1 korvet ve 1 lojistik destek gemisi, İHA/SİHA birimi, dönüşümlü F-16 birliği, Korkut ve Hisar hava savunma sistemleri, Libya silahlı kuvvetlerinin modernizasyonuna destek olmak üzere askeri danışman ve uzmanlardan” oluşan asgeri birimlernin bulundurmagdadır (Yetkin 2026). Türkiya Trablusgard hökümetine sadece 2020 yılında 12 milyar dolar deyerinde silah saddı (“Libya’s Sarraj” 2020). Bunun yanında gendi silahlarıynan asgerleriynan bizzad iç savaşda Trablus hökümetinin yanında savaşdı.  İnsansız hava araşları, hava savunma sisdemleri, asgeri danışmanlar ve yaglaşıg 3.500 ücretli Suriyeli savaşçıynan savaşa müdahil oldu (Michalski 2025).

Libya-Türkiya ilişgilerinin Sermaye Boyutu

Karanfil Group, 2021 yılında, 10 milyon dolarlıg bir yatırımnan,  Libya'da faaliyete geşen ve Kuzey Afrika'nın eñ böyüg beton üretim guruluşları arasında yer alan yeni bir tesis aşdı. Bu yatırımın 50 milyon dolarlıg bir yatırıma dönüşmesi beglenmegdedir (Aslanhan 2021). Karanfil Group Libya’da deniz yolu taşımacılı’ı, lojistig ve ürün tedarigi sa’lamagdadır. Libco İnşaat ve Cevahir Yapı isminde iki Türg şirketi 2025 yılında imzalanan andlaşmaya görem Libya’da bulunan........

© Yeni Düzen