Ahmet Cevdet Paşa 1863’te Bosna Hersek Müfettişliği sırasında bölgenin durumunu rapor ederken 14 Şubat Sevgililer Günü için bilmeden bize de bir anektod sunuyor tarihten. Şöyle diyor Paşa: Bosna soğuk iklimden olduğundan, burada çocuklar geç yetişir ve hayli yaşlanmadıkça baliğ olmazlar ve erkekler ile kızlar arasında âşıkdaşlık usulü yürüyüp bu yolda birbirleriyle gayet serbest ve açıktan konuşurlar görüşürler... Genellikle on yedi ve on sekiz yaşlarına vardıktan sonra bu tür görüşmelere ehil olurlar ve senelerce âşıklık ile vakit geçirirler, ne kadar yaşlansanalar da evlenmedikçe İslâm kızları da ferace giymeyip (yüz) açık gezerler [Elveda Rumeli dizisini hatırlayınız]. Amma nikâhlandığı gibi feracelenip artık kimse yüzünü göremez (...).

 Gerçekte Boşnakların erkekleri ve kızları pek fazla iffetli ve namuslu kişilerdir. Henüz ahlâkı bozulmamış bir kavimdir... Dindar musallî ve inancı tam adamlardır. Ulemaya da hürmetleri ve şer’i şerife riayetleri ziyadedir. Fakat bu âşıklık usulüne bazı ulema itiraz eyledikleri halde eskiden beri alıştıkları bir muamele olduğundan bu muamelenin kaldırılması mümkün değil idi. Mamafih bu usulün icrasında iffete aykırı olacak bir hal ve hareket meydana gelmesinden çok........

© Yeni Asya