Bu yazımızda öncelikle ve ilk olarak Kur’an’ın ve sünnetin yani İslam’ın genel olarak insan hayatına bakışını ele alacağız. Allah’ın arzı olan yeryüzünü nasıl düzenlememiz gerektiğini, Kur’an’ın insan fiillerine müdahale edip etmediğini, eğer Allah tüm fiillerimizi iyi veya kötü olarak kayıtlara geçiriyorsa (ki öyle) bizim nasıl bir yol ve yöntem izlememiz gerektiğini, insanın diğer insan ve tabiatla olan ilişkisini ve tüketirken nasıl tüketmemiz ve nelere dikkat etmemiz gerektiğini anlamaya çalışacağız. Tabi ki İslam’ın doğrularını anlamaya çalışırken aynı zamanda hayatımıza 31 yıl önce giren ve BM doğumlu olan Cop31’i de anlamaya, tanımaya çalışacağız. BM denen (Batı patenli benmerkezci, kapitalist, ruhsuz) kuruluşu şeklen de olsa her insan tanımaktadır. Batının ve BM’nin insana ve topluma dayattığı yaşam biçimini, tüketim kültürünü, israf anlayışını yine İslam’la mukayese ederek anlamaya çalışacağız. Burada şunun altını da kalın çizgilerle çizmemiz gerektiğine inanıyoruz. Eğer kötü yani münker, kerih ve pis olan şeyi doğru anlamazsak Hak olanı, doğru ve temiz olanı da anlayamayız. Yani iyi ve kötünün anlaşılması ikisinin de doğru anlaşılmasına bağlıdır. Aksi halde eşyayı ait olduğu yere koymamış ve zulüm işlemiş oluruz.

İklim değişikliğini hak ettiği yere koyabilmek için biz özellikle israf ve müsrif kelimelerini seçtik. Çünkü israf ve müsrif kelimeleri Kur’an’ın çok değer verdiği ve Müslüman’ın hayatında olmazsa olmaz kelimelerdir. İnsanlığın zaman zaman unuttuğu bu kelimelerin üzerindeki toz alınmalı ve mutlaka hak ettiği değeri görmelidir. İsraf kelimesinin sözlük anlamı olarak; “sahip olunan her türlü imkanın, malın, zamanın veya kaynağın gereksiz yere, lüzumundan fazla ve faydasızca harcanması, saçıp savrulması veya ziyan edilmesidir”. Yani kökeni Arapça olan israf kelimesinin tanımına göre bu tanıma giren her kişi, kurum veya devlet bu kelimeden türetilmiş bir sıfat olan müsriflik vasfını kazanmış oluyor.

Müsriflik ise yine sözlüklerde, “sahip olduğu malı, parayı, zamanı veya her türlü imkânı gereksiz yere, ölçüsüz ve boş yere harcayan, tutumsuz ve savurgan kimse anlamına gelir”. Demek ki, meramımızı anlatabilmek için ister israf kelimesini istersek müsrif kelimesini kullanabiliriz. Fakat İsraf genel bir tanımlama olurken müsrif daha özele indirgenerek bir kişiye, bir kavme veya guruba söylenebiliyor. Bunun en güzel örneği de ölülerimize bolca okuduğumuz ama ölü kalplere bir türlü okuyamadığımız Yasin suresinin 19. Ayetidir.

Hatırlarsanız Yasin suresinin 13. Ayetinden itibaren anlatılan isimsiz elçilerin kıssasını Rabbimiz biz kullarına haber veriyor ki; acaba ibret veya öğüt alırlar mı diye. Elçileri ölümle tehdit eden ve uğursuzlukla suçlayan ama taşkınlıkta ve azgınlıkta haddi aşan bu kavme, elçilerin verdiği cevap bize müsrifliğin tanımını en güzel şekilde yapmaktadır. Söz konusu olan 19. Ayette “Hayır, siz (Musrifûn) aşırı giden bir kavimsiniz”derken, Araf Suresi 31.ayette ise ve farklı bir bağlamda “Ey Adem oğulları! Namaz kıldığınız, İbadet ettiğiniz her yerde temiz ve güzel elbiselerinizi giyin. Yiyin. İçin fakat israf (Musrifîn) etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez” der. Yine İsra suresi 26-27.ayetlerde yüce Rabbimiz Peygamberimizin şahsında tüm İslam Ümmetine hitaben yiyip içmemizi ama infak etmemizi, fakiri fukarayı da gözetmemizi söylüyor. Ayetin devamında ise bir emir olarak; “Saçıp savurmayın eğer saçıp savurursanız şeytanla kardeş olursunuz” diyor. Düşünün ki Allah için harcarken (infak) bile bir dengeden bahseden Rabbimiz var.

Biz, Kur’an ayetlerinden sadece bir kaçına değindik. Bu ayetlere muhatap olan ve ümmetine ve tüm insanlara Allah tarafından üsve-i hasene olarak gösterilen Allah’ın Rasulü elbette ki israf konusunda en hassas olan ve müsriflikten en çok sakınan şahıstı. Bunu anlamak için tabi ki O’nun sîretini doğru okumamız lazım. Mesela Nebi(sav)’e atfedilen ve hadis olduğu söylenen bir söz “Denizde veya nehirde bile olsanız suyu gereksiz yere harcamayın”. Bu söz, sahih hadis........

© Venhar Haber