Στάλιν, γιατί θες τον θάνατό μου;
Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν τον συντάκτη τους, χωρίς να συμπίπτουν κατ' ανάγκη με την άποψη του Tvxs.gr
Μόλις τελείωσα την ανάγνωση του δεύτερου τόμου της Ιστορίας της ΕΣΣΔ του Λουί Αραγκόν (που εκδόθηκε από τις Εκδόσεις 10/18 το 1962). Κατά καθαρή σύμπτωση, την περασμένη εβδομάδα, όταν βρισκόμουν στο διαμέρισμά μου στο Βελιγράδι, το οποίο είναι γεμάτο με εκατοντάδες βιβλία που αγόραζε ο πατέρας μου και εγώ όταν ήμουν νέος, έπεσα πάνω στο τρίτομο έργο του Αραγκόν.
Διάλεξα τον δεύτερο τόμο, που καλύπτει την περίοδο από το 1923 έως το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Η εικόνα στο εξώφυλλο ήταν, όπως ταίριαζε, εκείνη του Ιωσήφ Στάλιν.
..Η περιγραφή αυτής της περιόδου μου επανέφερε το μεγαλύτερο αίνιγμα με το οποίο παλεύω από τα εφηβικά μου χρόνια: ποιος ήταν ο σκοπός της Μεγάλης Τρομοκρατίας; Γιατί ο Στάλιν ήθελε να σκοτωθούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Όπως του έγραψε ο Νικολάι Μπουχάριν σε ένα σημείωμα που βρέθηκε στο συρτάρι του Στάλιν μετά τον θάνατό του: «Κόμπα, γιατί χρειάζεσαι τον θάνατό μου;» Κανείς δεν ξέρει.
Έχω διαβάσει τουλάχιστον δώδεκα βιβλία που, άμεσα ή έμμεσα, προσπαθούν να εξηγήσουν τη Μεγάλη Εκκαθάριση. Είμαι πεπεισμένος ότι δεν μπορεί να εξηγηθεί αν τη δούμε στενά, δηλαδή μόνο στην περίοδο που συνέβη, χωρίς να γνωρίζουμε ή να συζητούμε τα γεγονότα από το 1917 έως το 1936 — ή ακόμη και πριν από την Επανάσταση. Ακόμη κι έτσι, παραμένει ένα αίνιγμα.
Ήθελε ο Στάλιν να σκοτώσει όλους όσοι ήταν κοντά στον Βλαντίμιρ Λένιν και ανήκαν στους «παλιούς μπολσεβίκους», ώστε να είναι ο ίδιος ο μοναδικός ορθός ερμηνευτής της λενινιστικής κληρονομιάς και να μη μπορέσει ποτέ να συγκροτηθεί αντιπολίτευση γύρω από μια αναγνωρίσιμη πολιτική μορφή;
Ναι, αυτό είναι δυνατό — αλλά πώς εξηγεί ότι περίπου 500.000 άνθρωποι εκτελέστηκαν; Μισό εκατομμύριο άνθρωποι σίγουρα δεν ήταν στενοί συνεργάτες του Λένιν ούτε πιθανοί ηγέτες μιας........
