Oğlak Dolunayı ; Dünya Muhasebe Masasına Oturuyor
Oğlak Dolunayı dünyaya kolay bir gökyüzü getirmiyor. Bu dolunayın dili çok net. Artık herkes ne söylediğine ne imzaladığına, neyi ertelediğine ve hangi sorumluluğu almadığına bakmak zorunda kalacak.
Bu dönem alkıştan çok hesap zamanı. Devletler, liderler, kurumlar, şirketler ve büyük karar vericiler için “Bunu neden yaptınız?” sorusu daha yüksek sesle sorulabilir. Geçmişte verilen sözler, ertelenen kararlar, kapatılmış gibi görünen dosyalar ve halkın önünden kaçırılan başlıklar yeniden gündeme gelebilir.
Dünya bir süredir güvenlik, para, sınır, göç, enerji ve savaş başlıklarının içinden geçiyor. Bu dolunay da tam bu alanlara ışık tutuyor. Ama bunu tek bir olay gibi düşünmemek gerekir. Sanki dünya aynı anda birkaç büyük masaya oturuyor. Bir masada ekonomi var, bir masada güvenlik, bir masada halkın geçimi, bir masada devletlerin birbirine verdiği sözler.
En güçlü başlıklardan biri para olacak. Devlet bütçeleri, vergiler, borçlar, faizler, sigorta, savunma harcamaları, enerji maliyetleri ve halkın alım gücü daha çok konuşulabilir. İnsanların gündelik hayatında “Bu yükü kim taşıyacak?” sorusu büyürken, devletler de kendi kasasını, kaynaklarını ve dışarıya verdiği taahhütleri yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir.
Bir diğer güçlü başlık güvenlik. Bu süreçte savaş dili kadar hava sahası, radar, siber güvenlik, sınır geçişleri, limanlar, deniz yolları, askeri üsler ve savunma sistemleri de öne çıkıyor. Bir ülkenin attığı adım başka bir bölgede alarm etkisi yaratabilir.
Özellikle Amerika, İran, İsrail hattı bu dolunayın en dikkat çeken siyasi ve güvenlik başlıklarından biri gibi duruyor. Amerika tarafında askeri hareketlilik, teknoloji, radar, hava ve deniz güvenliği öne çıkarken; İran tarafında daha çok perde arkası hamleler, enerji, para, yaptırımlar ve deniz yolları dikkat çekiyor. İsrail ise bu gerilimi daha doğrudan hisseden ülkelerden biri gibi görünüyor. Refleksi yüksek, cevap verme hızı sert.
Bu tablo bize şunu söylüyor. Temmuz ayı boyunca savaş tamamen kapanmış bir dosya gibi durmuyor. Sınırlı hamleler, sert açıklamalar, deniz yolları, hava savunması, drone, füze, siber alan, üsler, petrol ve para üzerinden yürüyen bir baskı dönemi görülebilir. Bir kapı kapanırken başka bir diplomasi kapısı aralanabilir; fakat güven kolay kurulmaz.
Doğu Akdeniz, Kıbrıs çevresi, İsrail, Lübnan, Suriye, Mısır ve Kızıldeniz hattı bu dönemde ayrıca önemli görünüyor. Bu........
