İstihbaratın ekonomik ve stratejik gerçekleri
Sene 2001… Londra’daki Marble Arch semtinde İngiliz gizli servisine yakınlığıyla bilinen; ama bunu, “İnkâr, casusun namusudur” diye nitelendirdiğim gizli bir istihbarat ilkesi gereği 2018’e kadar reddeden Frederick Forsyth ile röportaj yapıyordum. Aynen şöyle dedi:
“CIA, çok da başarılı bir servis değildir, bütçesi epey yüksek bir şirkettir. MI6’in (İngiliz harici istihbarat teşkilatı) o kadar bütçesinin olması imkânsızdır mesela. CIA’in bütçesine sahip herhangi bir servis aynı başarıyı kaydeder.”
Bunu söylerken ‘company’, yani şirket kelimesini kullanması manidardı. Çünkü CIA mensupları CIA’e mecazi manada ‘company’ derler. Tıpkı bizim bazı eski MİT mensuplarının Teşkilat’a ‘Dükkân’ demesi gibi… Ama Forsyth, orada Amerikan Merkezî İstihbarat Teşkilatı’na kelimenin mecazi anlamıyla değil; literal, yani gerçek anlamıyla ‘şirket’ demişti.
CIA, hakikaten bütçesi epey kabarık bir şirkettir. Amerikan istihbarat topluluğuna üç sene bazında bakalım: Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’nün (DNI) açıklamasına göre ABD istihbarat topluluğunun 2023 yılı için öngörülmüş bütçesi 67 milyar dolar idi.
2025’te Amerikan istihbarat topluluğuna 101 milyar dolar kaynak ayrıldı. Bir önceki yılın, yani 2024’ün istihbarat bütçesi daha da yüksekti: Toplam 106 milyar dolar.
Bir mukayese yapmak açısından Millî İstihbarat Teşkilatı’nın 2023, 2024 ve 2025 bütçelerine de bakalım: MİT’e, 2023 yılı Bütçe Kanunu Teklifi’nde 7 milyar 729 milyon 120 bin lira ödenek tahsisi öngörüldü. 2024 yılının istihbarat bütçesi ise 24 milyar TL, yani yaklaşık olarak 800 milyon dolar seviyesindeydi. 2025 bütçesi ise 29 milyar TL, kur bazlı düşünürsek 1 milyar dolar düzeyinde idi. Kaba bir hesapla Amerikan........
