Çarşamba günü Türkiye gazetesinde yayımlanan “Fon soruşturması piyasa ekonomisini mahkûm eder mi?” başlıklı yazımda, Türkiye’de devam eden fon soruşturmalarının serbest piyasanın başarısızlığı olarak görülemeyeceğini belirtmiştim. Serbest piyasa dolandırıcılık, sahtecilik ve manipülasyon serbestisi değildir. Bunlar piyasanın unsurları değil, piyasanın dayandığı mülkiyet, sözleşme ve doğru bilgi ilkelerinin ihlalidir. Ayrıca kötü yatırım ile kasıtlı hilenin birbirinden ayrılması ve yatırımcının da aldığı normal piyasa riskinin sorumluluğunu taşıması gerektiğini vurgulamıştım.

Meselenin bir başka tarafı daha var: Türkiye’de yaşananları yalnız Türkiye’ye mahsus bir yozlaşma gibi görmek büyük hata olur. Finans tarihi bu tür olaylarla doludur. Çünkü finansal sahtekârlıkların temelinde yalnız kurumlar veya mevzuat değil, insan tabiatının bazı kalıcı özellikleri de bulunur. İnsanlar kolay, hızlı ve yüksek kazanç elde etmek ister. Başkalarının para kazandığını görünce fırsatı kaçırmaktan korkar. Çok başarılı veya itibarlı görünen kişilere normalden fazla güvenebilir. Bazı insanlar da bu özellikleri görüp istismar eder.

Charles Ponzi bunun sembol ismidir. 1920’de ABD’de yatırımcılara 45 günde yüzde 50 gibi olağanüstü getiriler vadetti. Yeni........

© Türkiye