CHP’nin resmî hikâyesinde ve CHP taraftarlarının zihninde en güçlü kabullerden biri şudur: CHP devleti kuran partidir... Bu ifade, uzun yıllar boyunca siyasal bir meşruiyet kaynağı olarak kullanılmıştır. CHP kendisini yalnızca partilerden biri olarak değil, devletin ve rejimin asli sahibi, hatta Türkiye’nin doğal siyasi merkezi olarak görme eğilimindedir. Oysa bu görüş hem tarihî hem de siyasi bakımdan ciddi şekilde tartışmaya açıktır.

Her şeyden önce, Osmanlıdan cumhuriyete geçişte sıfırdan bir devlet kurulması söz konusu değildir. Elbette rejim değişmiş, monarşiden dar anlamda cumhuriyete geçilmiş, siyasal kurumlar yeniden düzenlenmiştir. Fakat, devlet bütünüyle yoktan var edilmemiştir! Bürokrasi, ordu, maliye, hukuki tecrübe, diplomasi ve idare geleneği büyük ölçüde Osmanlıdan devralınmış, yeni şartlara adapte edilmiştir. Bu bakımdan, “devleti kuran parti” söylemi tarihî gerçekliği fazlasıyla basitleştiren bir iddiadır.

CHP devleti kuran parti değil, devlet tarafından kurulan partidir. Halk Fırkası’nın kuruluş sürecine bakıldığında bu gerçek açıkça görülür. CHP, serbest ve çoğulcu bir siyasi rekabet ortamında ve toplumun içinden doğmamıştır. Devlet gücünü elinde bulunduran kadronun, topluma her bakımdan nüfuz etmek üzere oluşturduğu bir yapılanma olarak ortaya çıkmıştır. Bu yüzden, başka partilerin varlığına izin vermemiş, siyasi rekabeti yok etmiş, muhalefet teşebbüslerini kısa........

© Türkiye