Dört şûra, aynı soru: Tarlada ne değişti?
Değerli okurlar, sevgili çiftçi ve üretici dostlarım…
1997, 2004, 2019 ve 2025… Dört tarım şûrası, binlerce sayfa çalışma, yüzlerce hedef. Peki, bu birikimin çiftçinin hayatındaki karşılığı ne?Alınan kararlar, çiftçinin hayatında birbirini tamamlayan hangi değişiklikleri sağladı? Şûraları toplantı salonlarında çekilen fotoğraflarla mı, yoksa üreticinin kazancındaki, huzurundaki gerçek iyileşmeyle mi hatırlayacağız?
Şûra;devletin, çiftçinin, üniversitenin, üretici örgütlerinin ve özel sektörün aynı masada tarımın geleceğini konuşmasıdır. İhtiyaç duyulmasının nedeni açıktır: Tarımın suyu, toprağı, finansmanı, ticareti ve kırsal hayatı birbirine sıkıca bağlıdır. Hiçbir kurum bu devasa sorunları tek başına çözemez. Ancak unutmayalım ki şûra kararları tavsiye niteliğindedir; bütçeye, mevzuata, sorumlu kuruma ve sıkı bir takvime bağlandığında gerçek uygulama gücü kazanır.
Şûralara da bu bütünlük içinde bakmalıyız. Her biri, önceki dönemin kazanımlarını ileriye taşımalı, eksiklerini gidermeli ve yeni risklere cevap vermelidir. Kararlar arasında gerçek bir devamlılık kurulmalıdır. Bir şûrada belirlenen hedef, sonraki şûrada hangi aşamaya geldiği değerlendirilerek geliştirilmelidir.
Çünkü tarımın ihtiyacı, sürekliliği olan devlet politikasıdır.
Dört şûranın belgelerini yan yana koyunca yaklaşımın değiştiğini görüyoruz. 1997’de hukuki ve kurumsal altyapı; 2004’te AB uyumu ve yapısal dönüşüm; 2019’da sürdürülebilirlik, planlama ve dijitalleşme; 2025’te bunlara eklenen iklim direnci, su verimliliği ve veri temelli yönetim öne çıkıyor. Dünya değiştikçe tarımın gündemi de genişliyor.
Fakat eski başlıklar sapasağlam yerinde duruyor: Parçalı arazi, güçsüz üretici örgütleri, pahalı girdiler, pazarlama sorunları, zamanında ödenmeyen destekler, toprağın ve suyun göz göre göre tükenmesi… Aynı teşhisin kuşaklar boyunca tekrarlanması, uygulamanın kapsamını ve sonuçlarını en sert şekilde sorgulamamızı gerektiriyor.
Hakkı teslim edelim: “Hiçbir şey yapılmadı” diyemeyiz. 1998’de Mera Kanunu; 2005’te Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı, Tarım Sigortaları ve Lisanslı Depoculuk kanunları; 2006’da Tarım Kanunu çıktı. Bunlar şûralarda dile getirilen ihtiyaçlarla örtüşen somut adımlardır. Her düzenlemeyi yalnızca şûraya bağlamak da doğru olmaz; fakat ortak aklın mevzuata yansımasını yok sayamayız.
Ne var ki kanun çıkması, sorunun........
