Reichstag... Alman Parlamentosu...

27 Şubat’ı 28 Şubat’a bağlayan gece, yıl 1933.

Reichstag’da yangın çıkıyor.

Bir ay öncesinde, Ocak’ta Almanya’da bir hayalet dolaşıyor:

“Komünistler genel grevle ekonomiyi işlemez hale getirecekler, iç savaş çıkartarak, devrim ilan edecekler”.

Bir ayı aşkın süre, Nazilerin gece gündüz yaydığı, gerçekle uzak yakın ilgisi bulunmayan bu propaganda çok etkili oluyor, halkta derin bir kaygı yaratıyor.

Aynı kaygıyı duyan Cumhurbaşkanı Paul von Hindenburg Ocak ayında Hitler’i Başbakanlığa atıyor, “kuracağı istikrarlı hükümetle muhtemel iç savaşı önleyeceğini” düşünerek.

Reichstag yangını Hitler’in Başbakanlığa atanmasından yaklaşık bir ay sonra çıkıyor.

Kundaklama olduğu kesin!..

Yangını çıkartan kişi olarak, psikolojik sorunlarla boğuşan Van der Lubbe yakalanıyor. Daha yakalandığı anda, Van der Lubbe’nin “komünist olduğu” ilan ediliyor.

Van der Lubbe yangını kendisinin çıkardığını itiraf etse de, yangında Nazilerin parmağı bulunduğu yıllar içinde ağırlık kazanıyor.

O parmaktaki gerçeklik payı, yangının hemen ertesinde Hitler’in yayınladığı kararnamelerde gözle görünür hale geliyor.

“Halkı ve devleti korumak”

27 / 28 Şubat gecesi yangın...

5 Mart’ta genel seçimler var.

Yangın ile genel seçimler arasındaki o beş gün içinde Hitler bir kararname yayınlıyor:

“Halkın ve Devletin Korunmasına İlişkin Kararname”.

Hitler’in iktidarda faşizme fiilen adım attığı kararname.

Halkı ve devleti nasıl koruyor?..

Şöyle:

“-İfade ve basın özgürlüğünü,

-Toplanma özgürlüğünü,

-Örgütlenme hakkını askıya alıyor,

-Mektup, telefon, telgraf gibi yollarla haberleşmenin gizliliğini kaldırıyor,

-Mülkiyeti sınırlıyor,

-Evleri arayabilme yetkisi getiriyor”.

Kısaca, özel ve sosyal yaşamı yasaklarla ve tehditlerle denetim altına alıyor.

Seçimde çoğunluk yok

Bu kararnamenin dumanı tüterken, 5 Mart’ta genel seçimler yapılıyor.

Saldığı korku ve şantaja rağmen...

Hitler Parlamento’da çoğunluğu sağlayamıyor.

Herhangi bir yasayı tek başına geçirecek gücü halk ona vermiyor.

Hitler çareyi buluyor.

Yine bir yetki kararnamesiyle...

Alman Komünist Partisi’nin elde ettiği milletvekilliklerini iptal ediyor.

Tek bir kararnameyle!..

Diğer partilerin milletvekillerinin seçiminde sorun yok ama, Alman Komünist Partisi’nin kazandığı milletvekillikleri geçersiz.

Anayasaya aykırı bu manevra Nazilerin Reichstag’da çoğunluğu elde etmesine yol açıyor.

Tasfiye başlıyor

27 / 28 Şubat Reichstag yangını üzerinden bir ay geçmeden, 23 Mart’ta kabul edilen....

“Halkın ve Devletin Sefaletten Kurtarılması Yasası” ile Hitler yeni yetkilerle donatılıyor. O kadar ki...

Artık parlamentoya başvurmadan herhangi bir ülkeye savaş açma yetkisini bile ele geçiriyor.

“Halk sefaletten kurtarılacak” ya...

2 Mayıs’ta sendikalar basılıyor, sendikaların kasalarına ve mallarına el konuyor. Sendika üyelerinin çoğu toplama kamplarına sürülüyor.

Baskına uğrayan sendikaların yerine 10 Mayıs’ta Alman İşçi Cephesi kuruluyor, bütün işçilerin buraya üyeliği zorunlu kılınıyor.

22 Haziran’da Alman Sosyal Demokrat Partisi (SPD) kapatılıyor, mallarına el konuyor.

14 Temmuz’da “Partilerin Yeniden Kuruluş Yasası” ile diğer partiler de kapatılıyor, geriye kendi  kendine faaliyet izni veren tek parti olarak Naziler kalıyor.

Sonrası malum, Hitler’in durdurulamaz çılgınlığı, İkinci Dünya Savaşı.

Komünist enternasyonal

Batı ülkeler bazen Hitler’le anlaşmayı deneyerek, bazen rest çekerek, savaşa giden dönemde büyük sorumsuzluklarla oyalanırken...

Sovyetler Birliği ne olup bittiğini anlamak amacıyla konuyu Komünist Enternasyonal’e getiriyor.

1933 Kasım ve Aralık aylarındaki Yürütme Komitesi oturumlarında Enternasyonal “Almanya’da faşist bir diktatörlük kurulduğunu” kayıtlara geçiriyor, “Hitler’in bir savaşa hazırlandığını” tespit ediyor.

Faşizm ve savaş üzerine teorik çalışmalar yürütüyor.

“Demokrasiler Nasıl Ölüyor” tartışmalarının yaşandığı son yıllarda, faşizmi anlamak üzere, bugün  değerini hala koruyan bir arşiv var orada.

Hitler faşizminin başlangıç tarihi olarak 27 / 28 Şubat 1933, Reichstag Yangını esas alınıyor.

Bugün de, 28 Şubat ya!..

© T24