Diğer

20 Ocak 2026

Kolombiya

Bu köşede Venezuela ve Kolombiya ile ilgili beş yazı yazdım. Birincisi 17 Ekim 2025 tarihli idi ve “Nobel barış ödülü rezaleti” başlığını taşıyordu. Bu rezaletin devamı var; Venezuelalı bazı muhaliflerle ABD başkanı Trump ve çevresini de içine alıyor. Önce kısaca bu konuya bakıyorum.

Sonuncu yazım 12 Ocak 2026 tarihli idi. Bu yazıya Kolombiya’da bulunan okurumuz Gülnur Elçik’ten bir mesaj aldım. Bir yerinde şöyle diyordu: “Bir süredir Kolombiya’dayım ve buradan kıymetli değerlendirmelerinizi okumanın tadı ayrı.”

Kendisine teşekkür ettikten sonra şu iki soruyu sordum.

1) ABD'nin Venezuela’ya saldırısı komşu Kolombiya’da nasıl algılandı? Nasıl tepkiler oldu?

2) Kolombiya başkanı Gustavo Petro için bazıları cesur ve kahraman diyor. Bazıları ise hayalperest bir eski gerilla diyor. Sizce hangisi doğru?

Kamu yönetimi, siyaset ve iktisat eğitimi almış ve sosyoloji doktorası yapmış olan Elçik’in bu sorulara verdiği yanıtları da aşağıda aktarıp değerlendiriyorum. Kolombiya ve başkanı Petro, Trump’ın tehdit ettiği ülkeler arasında Venezuela’dan sonra ikinci sırada yer alıyor.

Kolombiya da, Venezuela gibi, Bolivarcı bir yönetime sahip. Başkan ve iktidar 2022’de seçildikten yaklaşık üçbuçuk yıl sonra önemli bir halk desteğine sahip. Bu yönleriyle Kolombiya’da halkın ve Başkan Petro’nun ABD’ye tepkisini bilmek önemlidir.

2025 Nobel Barış Ödülü, Venezuela muhaliflerinden Maria C. Machado’ya verilmişti. Kimine göre Machado muhalefet lideridir, ama bu liderlik payesi Venezuela’da tartışmalıdır. Ayrıca Trump için de tartışmaya açıktır. En basitinden, Trump Venezuela’da iktidarı Machado’ya vermek istemedi.

Birçok Venezuelalı ve Latin Amerikalıya göre ise Machado bir vatan hainidir, çünkü ABD’yi ve özellikle ABD başkanı Trump’ı kendi ülkesini işgal etmeye davet edegeldi. Bu da yetmedi, Machado benzer bir daveti birkaç kez İsrail başbakanı Netanyahu’ya da yaptı.

Bu nasıl barış ödülüydü ki, ödül verilen kişi ülkesine yabancı güçleri davet ediyor ve savaş olmasını istiyordu. Nobel komitesi de zaten ödülü barış için değil, demokrasi için verdiğini ifade ediyordu.

ABD güçlerini Venezuela’ya davetin etkisiyle olmalı, ikisi senatör, altısı temsilciler meclisi üyesi toplam sekiz ABD kongre üyesi Machado’yu Ağustos 2024’te Nobel Barış Ödülüne aday gösterdiler. Bunların tümü Cumhuriyetçi Parti’nin önde gelenleri ve Trump’ın en yakınında idiler.

Bu sekiz kişi arasında şimdinin ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Trump’ın önce Ulusal Güvenlik Danışmanı, sonra ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Michael Waltz da vardı.

Bunların Nobel Ödül Komitesine telefonlar ettiği de sonradan anlaşıldı.

2024 ortasında Trump henüz başkan seçilmemişti ve haliyle Nobel Barış Ödülü aklından geçmemişti. Ancak 2025 ortalarına doğru Trump, toplam sekiz savaşı önlediğini veya bitirdiğini ileri sürerek Nobel Barış Ödülünü kendisine layık görmeye başladı. Bunu yakınlarına da ifade etti.

Barış Ödülü kendisine değil de Machado’ya verilince çok kızmıştı. (Onu öneren en yakınındakilere de kızmış olmalıydı.) Obama’ya verilen bu ödül bana neden verilmiyor bile demişti.

Bunlara inanmak zor ama, başka bir gariplik daha var. Ödül başvuruları için son tarih 31 Ocak 2025 idi. Artık çok geçti ve hadi Trump bilmez diyelim, yakınındakiler de kendisini uyarmadı. Ödül istediğini dillendirmeye devam etti.

Trump’ın barış ödülü beklentisini ve ödülü alamayınca (başvuru yapılmadan nasıl alacaktı ki?) kızgınlığını duyan Machado, kendisine Venezuela’da görev verir umuduyla, Trump’ı geçen hafta 15 Ocak’ta ziyaret etti. Rezalet bitmedi. Machado, bu ziyarette Nobel Barış Ödülünü götürüp Trump’a sundu.

Machado ekledi: “Trump bizim özgürlüğümüz için çok çaba gösterdi.” Trump bir mesaj yayınladı ve “Nobel Barış Ödülü, yaptığım önemli çalışmalar için bana sunuldu” dedi. Trump’a sunulan ödül madalyasının altında “Venezuela halkı adına minnet ifadesi olarak sunulmuştur” diyordu.

Nobel Ödül Komitesi, uluslararası güç odaklarına teslimeyetin neden olduğu bu rezalet için çok pişman oldu ki sonuncusu 18 Ocak’ta olmak üzere birkaç kez mesaj yayınladı. Özet olarak “Ödül madalyası ve ödül parası devredilebilir, ancak ödül unvanı başkasına devredilemez” diyordu.

Bu rezaletin yankıları elbette yıllarca devam edecektir.

Daha önce de dediğim gibi, Kolombiya Venezuela’nın komşusu, onun gibi petrolü ve değerli madenleri var. Kolombiya, Venezuela gibi Bolivarcı bir yönetime sahip ve Trump........

© T24