Bir yolculuktayım. Tren ilerliyor, ben ara sıra başımı kitaptan kaldırıp dışarı bakıyorum.

Dostoyevski okumaya başladım, dura dura. O insan ruhunun en karanlık dehlizlerine inen sayfalar arasında acele etmeden, her cümlenin ağırlığını sindire sindire ilerliyorum. Modern zamanların bizi her şeyi hızla tüketmeye, bir sonraki ana koşturmaya zorlayan temposuna karşı, yavaşlık tek silahım. Virginia Woolf’un bahsettiği o gözü kara okuma gibi, ben de girdaba kapılmayı reddediyor, metne de hayata da doğrudan, kendi ritmimle devam ediyorum, ama zaman zaman.

Tarkovski’nin dokuz dakikalık mum sahnesini hatırlatayım, çünkü oradaki gibi hayatın akışını bilerek durdurmaya gayret ediyorum. Gorçakov, suyu boşaltılmış bir termal havuzun bir ucundan diğerine, elindeki yanan mumu söndürmeden yürümeye çalışır. Bu, Domenico’ya verdiği sözdür, Domenico, bu eylemin dünyayı kurtaracağına inanır. İlk iki denemede alev söner. Gorçakov geri döner, mumu yeniden yakar ve baştan başlar. Üçüncü denemede alevi elleriyle, bedeniyle koruyarak karşıya ulaşır. Mumu kenara bırakır ve yere yığılır. Bütün bunları yaklaşık dokuz dakikalık kesintisiz bir çekimde izleriz. Gorkaçov gibi zamanı esnetiyorum ki, arada kalan boşluklarda kendi gerçeğimi bulabileyim. Dahası yaşadığımın kıymetini bilebileyim. Bir sonraki an için tükettiğim ömür yine benim ömrüm, yavaşlamaya biraz da bu sebeple mecburum.

Okuma eylemi, modern zamanların hızıyla bir bitirme ya da hatta tüketme yarışı haline geldi. Woolf bahsettiğim yazısında, büyük yazarların gölgesinden ya da eleştirmenlerin otoritesinden korkmadan, metne doğrudan göğüs germeyi, acele etmeden, anlamın hemen teslim olmasını beklemeden okumayı savunurdu. Bu yaklaşım bize okuma eyleminin sadece ilerlemekten ibaret olmadığını hatırlatmalı sanki. Hızlı okuma, yavaş okuma, durma ve hatta bazen okumayı bırakıp uzağa bakma, hepsi okuma eyleminin özüne ve meşruiyetine dahil. Tüm bu örneklerim........

© T24