“Tapuda taşınmazın değerini emlak vergi değeri üzerinden halledelim, harcı düşük ödeyelim” devri resmen kapandı. Maliye’nin yeni aracı MEVA (Mekansal Veri Analizi), devasa veri havuzu ve yapay zeka desteğiyle gayrimenkul piyasasının röntgenini çekiyor.

Ev alanlar, satanlar, kiraya verenler, kiracılar, emlakçılar radarda. Örneğin, son 5 yılda gerçek bedelin altında taşınmaz alıp satanlar, evini olduğundan daha düşük bedelle kiralanmış gibi gösterenler, emlak komisyon tutarlarını düşük gösterenler dikkat; Maliye her
an kapınızı çalabilir!

MEVA, pilot uygulamalar ile sınırlı illerde başlamıştı. Artık “pilot uygulama” denilen ısınma turları geride kaldı; MEVA resmen 81 ilde ve tüm vergi dairelerinde tam kapasiteyle devreye alındı. Her vergi dairesi kendi bölgesindeki gayrimenkulleri harita üzerinden anlık olarak izleyip tüm verilerine tek tuşla ulaşabilecek. Dolayısıyla “benim satışım, kiram düşük”, “gözden kaçarım, yakalanmam” ya da “bizim buralara bakmazlar” yanılgısına düşmeyin; sistemin ülke geneline yayılmasıyla birlikte denetim ağının ve yapay zeka radarının dışında kalmak artık neredeyse imkansız hale gelmiştir.

MEVA nasıl yakalıyor?

Mesele sadece tapu kayıtlarının incelenmesi ilgili değil. GİB Teknoloji ekipleri tarafından geliştirilen bu sistem, çok sayıda farklı veri kaynağından besleniyor. Bir gayrimenkul sattığınızda veya aldığınızda, MEVA şu verileri saniyeler içinde çapraz sorguya alıyor

1. İnternet İlanları: Evinizi satarken ilan sitelerine “10 milyon TL” yazıp, tapuda “2.5 milyon TL” gösterdiyseniz geçmiş olsun. Sistem, ilandaki fiyat ile tapu beyanını eşleştiriyor.

2. Banka ve Kredi Hareketleri: “Elden alırız” dediğiniz tutarlar sandığınız kadar gizli değil. Çekilen konut kredisi tutarı tapu değerinden yüksekse veya sizin ya da yakınlarınızın hesabına o tarihlerde açıklanamayan para girişleri olduysa sistem otomatik “risk sinyali” üretiyor.

3. Uydu ve Drone Görüntüleri: Yanlış duymadınız. Sistem, gayrimenkulün konumunu,........

© Sözcü