Danaos’un kızları ve dibi delik bütçemiz
Vergi mükellefleri olarak, her yıl ödediğimiz vergi TÜFE artışı oranını aşıyor. Bütçe hedeflerinin üzerinde vergi veriyoruz. Ama bütçe açıkları bir türlü kapanmıyor. Yetmiyor. Yetiremiyoruz.
Tam bu noktada, vergi ödeyicileri olarak durumumuz Danaos’un kızlarına benziyor. Yunan mitolojisinde, işledikleri korkunç bir suç nedeniyle tanrılar tarafından cezalandırılan 49 kız kardeşin hikayesidir bu. Cezaları, Hades’in yeraltı dünyasında, dibi delik büyük bir küpü suyla doldurmaktır. Ellerindeki kaplarla sürekli su taşırlar, küpü doldurmaya çalışırlar ama nafile; su deliklerden akıp gider. Küp asla dolmaz, çileleri asla bitmez.
Bugün Türk vergi sistemi ve bütçe harcamaları, modern bir Danaos trajedisine dönüşmüş durumda. Vergi ödeyicisi vatandaşlar olarak bizler; Danaos’un kızları misali, bütçe havuzuna sürekli vergi taşıyor, hazine küpüne vergi döküyor ancak küpün dibindeki delikler o kadar büyük ki havuz bir türlü dolmuyor.
Danaos’un kızları belki cezalarını çekiyordu ama biz vergi mükellefleri olarak bu cezayı hak etmedik. Camus’un dediği gibi “İnsan anlamsızlığa rağmen direnmek zorundadır”. Bizim direnişimiz ise bu delikleri işaret etmek, “Küp neden dolmuyor” diye sormaktan vazgeçmemektir.
Üç yılda 8.2 trilyon bütçe açığı verip, 9.1 trilyon faiz ödeyeceğiz
Bütçe bir havuz gibidir. Vergiler, teşebbüs gelirleri, özelleştirme gelirleri, taşınmaz satışları ve benzeri gelirler bu havuzu doldurur. Harcamalar ise boşaltır. Bütçe gelirleri ile giderleri arasındaki fark bütçe açığı veya fazlasını ifade eder. Eğer harcamalarınız gelirlerden fazla ise bütçe açığı var demektir.
2025 yılındaki bütçe açığı 1.8 trilyon lira olarak gerçekleşti. Devasa bir rakam. Ama........
