İzmir İktisat Kongresi: 103. Yılında Ekonomik Bağımsızlığın Manifestosu
Takvim yaprağı sıradan gibi durur. Ama İzmir’de bir binanın duvarına yaslanınca, bu tarih “sıradan” olmaktan çıkar.
Çünkü 1923’te, henüz Cumhuriyet ilan edilmemişken, memleketin aklı İzmir’de şunu konuşuyordu:“Siyasi bağımsızlık yetmez. Ekonomik bağımsızlık şart.”
İzmir İktisat Kongresi’nin (17 Şubat–4 Mart 1923) en kıymetli tarafı; slogan atması değil.Hedef koyması.İş bölümü yapması.Ve en önemlisi: İktisadı, bir “ülke kurma işi” olarak görmesi.
O gün masada romantizm yoktu.“Gönül ister ki” yoktu.“İnşallah düzelir” yoktu.
Köylü konuştu. Tüccar konuştu. İşçi konuştu. Sanayici konuştu.Memleket, “kim kimi kandırıyor” diye değil; kim ne üretecek diye tartıştı.
O günün vizyonu neydi?
Üç kelimeyle özetleyelim: Üretim, tasarruf, sanayileşme.
Üretim: İthalata mahkûm olmadan, içeride üretmek.
Tasarruf: Kıt kaynağı hoyratça harcamamak; sermaye biriktirmek.
Sanayileşme: Tarımın yanına sanayiyi koymak; ham maddeyi işleyip katma değer yaratmak.
Bir başka kritik nokta: Devletin rolü.Ne “her şeye devlet baksın” saflığı…Ne “devlet çekilsin, piyasa mucize yaratsın” masalı…
Devlet; yol açıcı, düzen ve altyapı kurucu olacak.
Özel sektör; girişimci ve üretici olacak.
Yani o günün........
