“Kapı kilitli.”

“O halde kendine yeni bir kapı yarat.”

Guillermo del Toro’nun yönettiği Pan’ın Labirenti filmindeki bu mini diyalog, insanlığın en zor zamanlarda verdiği kararların özeti gibi.

Çünkü kapılar genellikle kilitlidir. Ve genellikle kilit kapıda değil; alışkanlıkta, dilde, korkuda, hepsinin içine sızan kabulün sessizliğindedir.

Franco dönemindeki cumhuriyetçilerin direnişini, direnişe karşı açılan savaşı gösterirken kapılarla kilitlerin işleyiş mantığını sergiler Del Toro. Kim konuşur, kim susar, kapılardan kim geçer, kim orada bekler? Dahası, kim “yerini bilir”?1

Filmde faşizmin kapattığı kapılardan çıkış yolu arayan bir çocuğun, Ofelia’nın serüveninin izini süreriz. Yönetmenin çocuk karakter seçmesi boşuna değil. Çünkü çocuk, iktidarın dilini henüz içselleştirmediğinden onun duyuşundaki hakikat kendiliğindendir.

Ofelia’nın kapalı kaldığı kapandan çıkışı, güçlü olanın kapısından geçerek olmaz. Çıkış, insanın kendi içinden doğan etik karardan gelir.

Yeni kapıyı masalın aracılığıyla Ofelia yaratır.

Del Toro genel olarak toplumun “öteki” ilan ettiği canavar mitini ters yüz eder. Asıl canavarın iktidarın normalleştirdiği şiddet olduğunu söyler. Tehdit öteki değil, iktidarın kendisidir.

Filmde masal, faşizmin tahakkümüne karşı direnç hattını çizen bir karşı dil olarak kullanılır.

Masalı var eden ve onun evreninde yaşayan Ofelia, şiddetin sıradanlaşmasını bozan bir etik gözdür.

Masalın doğası rejimi iki cepheden parçalar. İlki, rejimin iç gerçeğini farklı bir dille göstermek. Sistemin bastırdığı arzuları değil, sistemin bastırdığı........

© soL