Yargıtay’ın önündeki deprem dosyaları enkazı: Adalet mi, istatistik mi?
6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler, ülkemizin yapı üretim ve denetim süreçlerindeki sistemsel eksiklikleri en acı şekilde gün yüzüne çıkardı.
6 Şubat depremlerinin üzerinden geçen üç yıl zamana rağmen adliye koridorlarında yankılanan feryatlar da dinmedi. Aksine, tozlu dosya rafları arasında her geçen gün biraz daha boğulan bir adalet arayışıyla karşı karşıyayız.
Rakamlar dehşetin boyutunu anlatmaya yetmiyor ama hatırlatalım: 53 bin 537 can kaybı, 40 bine yakın yıkılan bina ve ağır hasar alarak tahliye edilen 200 binden fazla yapı. Bu devasa yıkımın ardından açılan binlerce dava, on binlerce şüpheli… Ancak bu sayısal büyüklüğün içinde kaybolan çok daha hayati bir şey var: Maddi Gerçek.
Çünkü görüyoruz ki, ilk derece mahkemelerinde yürütülen deprem yargılamaları adil bir süreçten ziyade, “bir suçlu bulup konuyu kapatma” telaşına dönmüş durumda.
Yargıtay’ın önünde deprem dosyalarından oluşan bir yığın oluştu ki bu da bir çeşit enkazdır.
Yargıtay Başkanlığı, geçtiğimiz günlerde “Deprem Temalı Çalıştaylar” düzenleyeceğini (https://x.com/tcyargitay/status/2016872484444770774?s=48) ilan etti. Görünür amaç; Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) kararları ile Yargıtay içtihatları arasında uyum sağlamak. Peki, madalyonun öteki yüzünde ne var?
Deprem dosyalarında yargıya yönelik artan eleştirilerin önünü kesmek ve dosyaları hiçbir inceleme yapmadan, adeta bir “posta idaresi” gibi doğrudan Yargıtay’ın önüne gönderen İstinaf mahkemelerinin yarattığı tıkanıklığı gidermek olabilir mi asıl amaç? Hukuk sistemimizde bir süzgeç görevi görmesi gereken istinaf mahkemeleri bugün maalesef bir denetim mekanizması olmaktan çıktı, adaleti geciktiren bir “zaman kaybı” durağına dönüştü. Yargıtay da istinaf mahkemelerinin kararlarını uyumlu hale getirmekten ziyade deprem dosyalarının incelenmesini sağlamayı amaçlıyor olabilir.
İMO ne dedi? Bilimin yargıya desteği
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) deprem dosyalarıyla ilgili çalıştayda da dikkate alınması, üye ve tetkik hakimlerinin dikkatine........
