Samsun'un yağmurla bitmeyen imtihanı ve yapılan yanlışlar!
Samsun'un yağmurla bitmeyen imtihani ve şehircilik açısından yapılan yanlışları kaleme alan Samsun Kent Haber köşe yazarı mimar İshak Memişoğlu Samsun'da geçmişte yaşanan sel felaketlerini hatırlatarak "Dereyi kapatıp üzerine yol yapıyoruz. Suyun gideceği yerleri imara açıp konutlar dikiyoruz" dedi.
Samsun'un yağmurla bitmeyen imtihanı!
4 ve 5 Kasım’da Samsun’a yağan yağmurun ardından ortaya çıkan görüntüler yine şaşırtmadı. Su altında kalan yollar, evlere giren yağmur suları, ulaşımda yaşanan güçlükler… Bu kentte yaşayanların artık görmekten yorulduğu, fakat her defasında yeniden karşılaştığı bir manzara.
6 Kasım’da yayımlanan haberlerde, Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine dayanılarak son 24 saatte Samsun'da metrekareye 62 kilogram, son 48 saatte ise 132 kilogramın üzerinde yağış düştüğü bildiriliyor. Bunlar küçümsenecek miktarlar değil. Fakat tartışmayı yalnızca kaç kilogram yağmur yağdığına sıkıştırırsak, kentin yıllardır çözülemeyen sorunlarını bir kez daha yağmurun arkasına saklamış oluruz.
Bir mimar olarak şunu açıkça söylemek isterim: Bir kentin yağışa dayanma kapasitesi yalnızca gökyüzünden düşen suyun miktarıyla açıklanamaz.Yağışın kaç saatte düştüğü, hangi havzada yoğunlaştığı, toprağın ne kadar suya doymuş olduğu ve suyun denize ulaşırken hangi engellerle karşılaştığı birlikte değerlendirilmelidir. “Bu yağışı hiçbir kent kaldıramazdı” demek de “hiçbir sorun yaşanmadan atlatılırdı” demek de hesap gerektirir.
Benim itirazım, Samsun’un bu hesaplara göre yönetilip yönetilmediğinedir.
Samsun’un güneyindeki yamaçlardan kıyıya inen suyun izleyeceği yollar bellidir. Eğimli arazi, suyu kıyıya taşır; kıyıdaki düşük eğimli kesimlerde ise güvenli tahliye için yeterli açıklık ve kapasite gerekir. Kent planlamasının görevi, bu coğrafyayı okuyarak yerleşmeyi ona göre düzenlemektir. Her boşluğu yapılaşabilecek arsa olarak gördüğünüzde, suyun geçeceği alanı da daraltırsınız veya ortadan kaldırırsınız.
Samsun’da denize dik uzanan ulaşım koridorlarının kıyıya açılan uçlarının imar kararlarıyla yapılaşmaya kapatılması da bu açıdan ele alınmalıdır. Bu koridorlar, ulaşım işlevlerinin yanında, uygun eğim ve kot koşullarında yüzey sularının denize yönelmesine de olanak sağlar. Önlerine yapılaşma getirildiğinde veya kıyıyla bağlantıları kesildiğinde, suyun tahliye güzergâhı daralır; geride biriken su yan sokaklara ve düşük kotlu alanlara yayılabilir. İmar planında bir yolun ucunu kapatırken yalnızca trafik bağlantısını değil, arazinin eğimini ve yağmur suyunun izleyeceği güzergâhı da hesaba katmak gerekir. Bu nedenle denize dik ulaşım akslarının kıyıyla bağlantısı, taşkın riski bakımından da incelenmeli; suyun geçişini engelleyen plan kararları yeniden değerlendirilmelidir.
Dereyi kapatıp üzerine yol yapmakla derenin taşıdığı suyu ortadan kaldırmış olmazsınız. Bir parselin imar değerini yükseltirken, aynı kararın aşağıdaki mahalleye ne kadar ek yüzey suyu göndereceğini de hesaplamak zorundasınız. Altyapının taşıma kapasitesiyle ilişki kurmadan........
